- startkeyzirve
- bina yaşı hesaplama,bina yaşı sorgulama,bina yaşı öğrenme,eski bina,yapı yaşı,bina tarihi,yapım yılı,2025 rehberi
- 0Yorumlar
- 1071Görüntülenme
Bina yaşı nedir ve hukuki dayanağı neye göre belirlenir?
Bir yapının resmi yaşı, inşaat başlangıcını gösteren yapı ruhsatı ile yapı kullanma izin belgesi yani iskan tarihi esas alınarak belirlenir ve gayrimenkul hukukunda yapının resmi varlığı ile hukuki yaşının başlangıcı belediye veya valilik onaylı yapı ruhsatına dayanır (3194 sayılı İmar Kanunu). Bina yaşı sorgulama işlemleri, alım satım süreçlerinde, binanın güvenliğinde ve değerinin tespitinde belirleyici olduğundan hesaplama yaparken doğru ve güncel bilgilerle hareket etmeniz esastır.
Yazının içindekiler listesinde bina yaşı hesaplama, bina yaşının nasıl öğrenileceği, tapu kayıtlarından bilgi edinme, belediyeye başvuru, deprem risk raporu, bina yönetiminden sorgulama, online platformlar ve uygulamalar, eski binalar için avantajları ve dezavantajları, bina yaşının önemi, alım satım süreçlerinde bina yaşı, kentsel dönüşüm projeleri, bina yaşı ve değerleme süreçleri ile sonuç başlıklarına bağlantılar yer almaktadır.
3194 sayılı İmar Kanunu, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu ve 6306 sayılı Kanundaki temel kavramlar nelerdir?
İlgili mevzuatlar taşınmazın mülkiyet yapısını, afet riski durumunu, denetim sujelerini ve yetkili kurumları resmi tanımlarla düzenler. Tapu ve proje incelemelerinde karşılaşacağınız kat mülkiyeti, arsa payı ve anagayrimenkuldeki ortak yerlerle bağlantılı özel bir mülkiyettir (634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, md. 3). Kat mülkiyetine konu olan gayrimenkulün bütününe anagayrimenkul, yalnız esas yapı kısmına anayapı, anagayrimenkulün ayrı ayrı ve başlı başına kullanılmaya elverişli olup bu Kanun hükümlerine göre bağımsız mülkiyete konu olan bölümlerine ise bağımsız bölüm denir (634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, md. 2/a).
Dönüşüm süreçlerinde karşılaşacağınız riskli yapı, riskli alan içinde veya dışında olup ekonomik ömrünü tamamlamış olan ya da yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıdığı ilmî ve teknik verilere dayanılarak tespit edilen yapıdır (6306 sayılı Kanun, md. 2/1-d). Riskli alan, zemin yapısı veya üzerindeki yapılaşma sebebiyle can ve mal kaybına yol açma riski taşıyan ve Cumhurbaşkanınca kararlaştırılan alanı; rezerv yapı alanı ise bu Kanun uyarınca gerçekleştirilecek uygulamalarda kullanılmak üzere TOKİ’nin veya İdarenin talebine bağlı olarak veya resen Bakanlıkça belirlenen alanları ifade eder (6306 sayılı Kanun, md. 2/1-c, ç).
Resmi yazışmalarda Bakanlık ifadesi Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığını; TOKİ ibaresi Toplu Konut İdaresi Başkanlığını; Başkanlık ibaresi ise Kentsel Dönüşüm Başkanlığını tanımlar (6306 sayılı Kanun, md. 2/1-a, e, f). Başvuru yapacağınız İdare kavramı ise belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeleri, bu sınırlar dışında il özel idarelerini, büyükşehirlerde büyükşehir belediyelerini ve Bakanlıkça yetkilendirilmesi hâlinde büyükşehir belediyesi sınırları içindeki ilçe belediyelerini kapsar (6306 sayılı Kanun, md. 2). Kredi süreçleri için konut kredisi başvurusu bilgilerini inceleyebilirsiniz.
İnşaat ve yapı denetimi aşamasında zemin ve temel etüt kuruluşu; Bakanlıktan aldığı izin belgesiyle zemin ve temel etüdü faaliyetini icra eden ve Bakanlıkça denetlenen, ortaklardan en az birinin jeoloji, jeofizik veya inşaat mühendisi olduğu tüzel kişidir. Beton üreticisi ise betonun bileşenlerini karıştırarak beton haline getiren ve sevkiyatını sağlayan gerçek veya tüzel kişiyi ifade eder (4708 sayılı Kanun).
Bina yaşı neden önemlidir ve hangi durumlarda sorgulanır?
Yapının yaşı, taşınmazın hem satış fiyatını hem de kira bedelini doğrudan etkilediği ve binanın deprem dayanıklılığı, enerji verimliliği ile bakım maliyetleri hakkında bilgi verdiği için sorgulanır. Alım satım veya kiralama gibi kararlar almadan önce bina yaşı hakkında detaylı bilgi edinmeniz, uzman görüşü almanız ve yapının ruhsat ile iskan durumunu incelemeniz güvenli bir işlem yapmanızı sağlar. Gayrimenkul alım satım ve bina güvenliği süreçlerinde danışmanlık almak için İletişim sayfası üzerinden ulaşabilirsiniz; ilgili yasal haklar yasal koruma altındadır (Kanun Numarası 634 olan Kat Mülkiyeti Kanunu).
Alım satım, ekspertiz ve konut kredisi süreçlerinde yapım yılının etkisi nedir?
Bir mülk satın almadan önce yapının yaşını bilmeniz, doğru bir fiyat değerlendirmesi yapmanıza ve gayrimenkul yatırımlarında güvenli, bilinçli kararlar almanıza yardımcı olur. Taşınmazın yaşının belirlenmesi ve yapısal durumun incelenmesi, gayrimenkul alım satımında ekspertiz değerini ve konut kredisi uygunluğunu doğrudan belirler.
Kentsel dönüşüm ve yapı denetimi süreçlerinde yapının yaşının yeri nedir?
Yaşlı ve yıpranmış yapılar, kentsel dönüşüm projelerine dahil edilerek yenilenebilir ve daha güvenli hale getirilebilir. Bu dönüşüm sürecinin amacı; afet riski altındaki alanlar ile bu alanlar dışındaki riskli yapıların bulunduğu arsa ve arazilerde, fen ve sanat norm ve standartlarına uygun, sağlıklı ve güvenli yaşama çevrelerini teşkil etmek üzere iyileştirme, tasfiye ve yenilemelere dair usul ve esasları belirlemektir (Kanun Numarası 6306 olan Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun, md. 1).
Yeni yapılacak veya denetlenecek binalarda ise can ve mal güvenliğini teminen, imar plânına, fen, sanat ve sağlık kurallarına, standartlara uygun kaliteli yapı yapılması için proje ve yapı denetimini sağlamak hedeflenir ve yapı denetimine ilişkin usul ve esaslar bu çerçevede düzenlenir (Kanun Numarası 4708 olan Yapı Denetimi Hakkında Kanun, md. 1).
Yapı ruhsatı, iskan, kat mülkiyeti ve yapı denetimi şartları nelerdir?
Bir binanın hukuka uygun olarak inşa edilebilmesi ve kullanılabilmesi için ruhsat, tapu tahsisi ve iskan şartlarının eksiksiz yerine getirilmesi gerekir. Kanun kapsamına giren bütün yapılar için 26 ncı maddede belirtilen istisna dışında belediye veya valiliklerden yapı ruhsatiyesi alınması mecburidir; ruhsat alınmaksızın veya ruhsatına aykırı olarak başlanan yapılar hukuken kaçak yapı statüsünde değerlendirilir ve yıkım kararlarına tabi tutulur (3194 sayılı İmar Kanunu, md. 21).
Yapılar, kuruluş veya kişilerce kendilerine ait tapusu bulunan arazi, arsa veya parsellerde ya da kendisine ait tapusu bulunmamakla beraber kamu kurum ve kuruluşlarının vermiş oldukları tahsis veya irtifak hakkı tesis belgeleri ile imar planı, yönetmelik, ruhsat ve eklerine uygun olarak yapılabilir (3194 sayılı İmar Kanunu, md. 20). İnşaat süresince ruhsat ile eklerinin yapı yerinde bulundurulması mecburidir. Yapı tamamen bittiği takdirde tamamının, kısmen kullanılması mümkün kısımları tamamlandığında ise bu kısımların kullanılabilmesi için inşaat ruhsatını veren belediye ve valilik bürolarından izin alınması mecburidir (3194 sayılı İmar Kanunu, md. 30).
Bağımsız bölüm, arsa payı ve cins tashihi şartları nelerdir?
Tamamlanmış bir yapıda bağımsız mülkiyet kurulabilmesi, bölümlerin başlı başına kullanılmaya elverişli olmasına, arsa paylarının doğru tahsis edilmesine ve tüm binanın topluca tescil edilmesine bağlıdır. Tamamlanmış bir yapının kat, daire, iş bürosu, dükkan, mağaza, mahzen, depo gibi bölümlerinden ayrı ayrı ve başlı başına kullanılmaya elverişli olanları üzerinde, o gayrimenkulün maliki veya ortak malikleri tarafından bağımsız mülkiyet hakları kurulabilir (634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, md. 1).
Kat mülkiyeti ve kat irtifakı, anagayrimenkulün bağımsız bölümlerinden her birinin konum ve büyüklüklerine göre hesaplanan değerleri ile oranlı olarak projesinde tahsis edilen arsa payının ortak mülkiyet esaslarına göre açıkça gösterilmesi suretiyle kurulur ve kat maliklerinin ortak yerlerdeki payı bu arsa payı ile oranlıdır. Arsa paylarının bağımsız bölümlerin payları ile oranlı olarak tahsis edilmediği hallerde, her kat maliki veya kat irtifakı sahibi, arsa paylarının yeniden düzenlenmesi için mahkemeye başvurabilir (634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, md. 3).
Kat mülkiyeti kurulurken aynı katta birbirine bitişik bulunan aynı nevideki birden fazla bağımsız bölüm veya bir yapının otel, iş veya ticaret yeri gibi iktisadî açıdan veya kullanma bakımından bütünlük arz eden birden çok katı veya bölümü, kat mülkiyeti kütüğüne tek bağımsız bölüm olarak tescil edilebilir. Ancak anagayrimenkulün tümünün mülkiyeti kat mülkiyetine çevrilmeden yalnız bir veya birkaç bölümü üzerinde kat mülkiyeti kurulamaz; bütün bağımsız bölümlerin topluca tescili zorunludur ve münferit daire maliklerinin tek başına cins tashihi yapması hukuken mümkün değildir. Ayrıca bir bağımsız bölümün paydaşlarından birinin kendi payını başkasına satması halinde öteki paydaşlar öncelikle satınalma hakkını kullanabilirler ve sözleşmede bunun aksine hüküm konulabilir (634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, md. 10).
Kat mülkiyetine veya kat irtifakına ait kütük kaydında veya kat malikleri arasındaki sözleşmede veya yönetim planında hüküm bulunmayan hallerde, kat mülkiyetinden doğan anlaşmazlıklar Medeni Kanun ve ilgili diğer kanunlar hükümlerine göre karara bağlanır (634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, md. 9).
Yapı denetim kuruluşlarının çalışma ve sorumluluk şartları nelerdir?
Kanun kapsamına giren her türlü yapı, Bakanlıktan aldığı izin belgesi ile çalışan ve münhasıran yapı denetimi ile uğraşan tüzel kişiliğe sahip yapı denetim kuruluşlarının denetimine tabidir. Bu kuruluşların nama yazılı ödenmiş sermayelerinin tamamının mimar veya mühendislere ait olması zorunludur ve kuruluşlar bünyesinde denetçi mimar ve mühendisler ile yardımcı kontrol elemanları istihdam eder.
Yapı denetim hizmeti, yapı denetim kuruluşu ile yapı sahibi veya vekili arasında akdedilen hizmet sözleşmesi hükümlerine göre yürütülür; bu süreçte yapı sahibi, yapım işi için anlaşma yaptığı yapı müteahhidini vekil tayin edemez (4708 sayılı Kanun, md. 2). Yapı denetim kuruluşlarında görev alan denetçilerin hangi yapılarda hangi tarih aralığında görev aldıkları Bakanlıkça kurulacak elektronik sistem üzerinden takip edilir ve yapı ruhsatında bu kişilerin isim ve imzaları yer almaz.
Olası bir hasar durumunda denetçi mimar ve mühendisler, proje müellifleri, laboratuvar görevlileri ve yapı müteahhidi ile birlikte yapının ruhsat ve eklerine, fen, sanat ve sağlık kurallarına aykırı, eksik, hatalı ve kusurlu yapılmış olması nedeniyle ortaya çıkan yapı hasarından dolayı yapı sahibi ve ilgili idareye karşı kusurları oranında sorumludurlar (4708 sayılı Kanun, md. 3).
Sorgulama ve resmi tescil süreçleri adım adım nasıl işler?
Bir binanın yapım yılını öğrenmek için resmi kurum arşivlerine, e-Devlet Kapısı ekranına, risk raporlarına, bina yönetimine veya dijital platformlara başvurabilirsiniz:
- İlgili ilçe belediyesinin İmar ve Şehircilik Müdürlüğü arşivinden veya mülk sahibi tarafından e-Devlet Kapısı (Yapı Belgesi Bilgisi) üzerinden onaylı yapı ruhsatı ve iskan belgesine ulaşarak resmi sonuçları alabilirsiniz.
- Binanın deprem risk raporunu inceleyerek yapım yılı bilgisine ve yapısal özelliklere dair resmi verilere ulaşabilir, bölgenizdeki yapı güvenliği için İzmir deprem riski analizlerini ve riskli yapı tespit süreçlerini inceleyebilirsiniz.
- Apartman veya site gibi toplu konutlarda bina yönetiminden yapım yılı bilgisini sorgulayabilirsiniz.
- Bazı online platformlar ve uygulamalar üzerinden adres bilgisi girerek bina yaşı hakkında her zaman doğru olmayabilen tahmini bilgiler edinebilirsiniz.
Belediye, e-Devlet ve tapu idaresi üzerinden iskan ve kat mülkiyeti tescili nasıl yapılır?
İnşaat tamamlandığında mal sahibinin müracaatı üzerine yapının fen, sağlık ve imar şartlarına uygunluğu mahallinde incelenir; sığınak, asansör ve yangın merdiveni gibi ortak alanların projeye uygunluğu onaylanarak yapı kullanma izin belgesi (iskan belgesi) tanzim edilir (3194 sayılı İmar Kanunu, md. 30). Ardından kat mülkiyeti ve kat irtifakı resmi senetle ve tapu siciline tescil ile doğar (634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, md. 10).
Kat mülkiyeti ve kat irtifakı, Tapu Sicili Tüzüğüne göre tutulacak kat mülkiyeti kütüğüne, henüz kadastrosu yapılmamış olan yerlerde ise Tapu Sicili Tüzüğündeki formüle göre ayrıca tutulacak Kat Mülkiyeti Zabıt Defterine tescil olunur ve Kanunda aksine hüküm olmadıkça tescille ilgili genel hükümler bu işlemlerde de uygulanır (634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, md. 11). Kat mülkiyetinin kurulması için anagayrimenkulün kat mülkiyetine çevrilmesi hususunda malikin veya bütün paydaşların 12 nci maddede yazılı belgeler ve proje müellifi mimar tarafından yapılan, yetkili kamu kurum ve kuruluşlarınca malik veya bütün paydaşların imzaları alınarak onaylanan proje ile birlikte tapu idaresinde istemde bulunması gerekir.
Tapu idaresine sunulan bu mimari projede yapı veya yapıların dış cepheleri ve iç taksimatı, bağımsız bölüm, eklenti, ortak yerlerinin ölçüleri ve bağımsız bölümlerin konum ve büyüklüklerine göre hesaplanan değerleriyle oranlı arsa payları ile bağımsız bölümlerin yapı inşaat alanı açıkça gösterilir (634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, md. 12/a).
Konut satın alırken takip edilmesi gereken teknik kontrol adımları ve riskli yapı tespiti nasıldır?
Konut satın alma sürecinde binanın sadece resmi yaşına bakmak yanıltıcı sonuçlar doğurabileceğinden sığınak ve otopark alanlarındaki ortak yerler ile kolon bütünlüğü uzman gözüyle denetlenmelidir. Bina yaşı ilerlemiş yapılarda riskli yapıların tespiti, masrafları kendilerine ait olmak üzere öncelikle yapı malikleri veya kanuni temsilcileri tarafından, Başkanlıkça lisanslandırılan kurum ve kuruluşlara yaptırılır ve sonuç Başkanlığa veya İdareye bildirilir.
Başkanlık veya İdare riskli yapıların tespitini resen yapabileceği gibi süre vererek maliklerden, kanuni temsilcilerinden veya Başkanlığın belirlediği alanlarda İdareden de isteyebilir; verilen süre içinde maliklerce tespit yaptırılmadığı takdirde tespitler Başkanlıkça veya İdarece yapılır veya yaptırılır (6306 sayılı Kanun, md. 3). Yıkım aşamasına geçildiğinde, üzerindeki bina yıkılarak arsa hâline gelen taşınmazlarda daha önce kurulmuş olan kat irtifakı veya kat mülkiyeti, ilgililerin muvafakatleri aranmaksızın Başkanlığın talebi üzerine ilgili tapu müdürlüğünce resen terkin edilerek malikleri adına payları oranında tescil edilir.
Bu aşamada taşınmazın önceki vasfı ile değerlemede bulunularak veya malik ile yapılan anlaşmanın şartları tapu kütüğünde belirtilerek malikleri adına payları oranında tescil yapılır; taşınmazların niteliği resen mevcut duruma göre tescil edilir ve sicilde bulunan ayni ve şahsi haklar ile temlik hakkını kısıtlayan veya yasaklayan her türlü şerh hisseler üzerinde devam eder (6306 sayılı Kanun, md. 6). Devir aşamasındaki masraflar için tapu harcı sayfasını inceleyebilirsiniz.
Ruhsat, iskan ve tadilat süreçlerinde süreler ve harçlar nasıldır?
İnşaat ve iskan süreçleri kanunda belirli takvim sürelerine bağlanmıştır; yapıya başlama müddeti ruhsat tarihinden itibaren iki yıldır. Bu müddet zarfında yapıya başlanmadığı veya yapıya başlanıp da her ne sebeple olursa olsun başlama müddetiyle birlikte beş yıl içinde bitirilmediği takdirde verilen ruhsat hükümsüz sayılır ve yapının takvim yaşı ruhsat tarihinden itibaren sayılır. İnşaatın beş yıllık yasal süre zarfında tamamlanamaması durumunda binanın ruhsat yenileme yani temdit işlemlerinin yapılarak yeniden ruhsat alınması zorunludur; aksi takdirde yapı hukuken ruhsatsız sayılır (3194 sayılı İmar Kanunu, md. 29).
İnşaat bittiğinde mal sahibinin müracaatı üzerine yapının ruhsat ve eklerine uygun olduğu ve kullanılmasında fen bakımından mahzur görülmediğinin tespiti gerekir. Belediyeler ve valilikler mal sahiplerinin yapı kullanma izni müracaatlarını en geç otuz gün içinde neticelendirmek mecburiyetindedir; aksi halde bu müddetin sonunda yapının tamamının veya biten kısmının kullanılmasına izin verilmiş sayılır (3194 sayılı İmar Kanunu, md. 30).
Ruhsat yenileme, plan tadili ve tadilatlarda harç muafiyeti ile garanti süreleri nelerdir?
Süresi içinde bitirilemeyen ancak başlanmış inşaatlarda müktesep haklar saklı olup ruhsat yenilenmesi ve plan tadili sırasında ayrıca harç alınmaz. Ancak inşaat sahasında artış, bağımsız bölümlerin brüt alanında veya niteliğinde değişme olması halinde yeniden hesaplanacak harçtan evvelce ödenen harç tutarı tenzil edilir; yeni durumda hesaplanan harç tutarında azalma olması halinde ise iade yapılmaz ve diğer kanunlardaki muafiyet hükümleri saklı kalır (3194 sayılı İmar Kanunu, md. 29).
Ruhsat alınmış yapılarda herhangi bir değişiklik yapılması da yeniden ruhsat alınmasına bağlıdır; bağımsız bölümlerin brüt alanı artmıyorsa ve nitelik değişmiyorsa düzenlenen ruhsat hiçbir vergi, resim ve harca tabi olmaz. Buna karşılık derz, iç ve dış sıva, boya, badana, oluk, dere, doğrama, döşeme ve tavan kaplamaları, elektrik ve sıhhi tesisat tamirleri ile çatı onarımı ve kiremit aktarılması gibi yönetmeliğe uygun olarak mahallin hususiyetine göre belediyelerce hazırlanacak imar yönetmeliklerinde belirtilecek taşıyıcı unsuru etkilemeyen tadilatlar ve tamiratlar ruhsata tabi değildir (3194 sayılı İmar Kanunu, md. 21).
Tamamlanan binalarda yapı denetim kuruluşlarının sorumluluk ve garanti süresi; yapı kullanma izninin alındığı tarihten itibaren, yapının taşıyıcı sisteminden dolayı on beş yıl, taşıyıcı olmayan diğer kısımlarda ise iki yıldır (4708 sayılı Kanun, md. 3).
Yapım yılı ile karıştırılan kavramlar ve mühendislik ayrımları nelerdir?
Alıcıların sıkça karşılaştığı bir yanılgı olarak tapu senedinde binanın yapım yılının yazdığı düşünülür; ancak tapu kayıtlarında yalnızca bağımsız bölümün tescil yani satın alma tarihi yer alır, binanın yapım yılı yazmaz.
Kronolojik takvim yaşı ile efektif kullanım yaşı arasındaki fark nedir?
Takvim yaşı ruhsat tarihinden itibaren geçen süreyi gösterirken, efektif yaş yapıda yapı kullanma izni alındıktan sonra ilgili idareden izin alınmadan yapılacak esaslı tadilattan doğacak yapı hasarlarından ve çevresel yıpranmalardan etkilenir. Taşıyıcı olmayan diğer kısımlarda iki yıl olan garanti süreleri aşılmış olsa dahi yapılan esaslı tadilatlar binanın efektif yaşını doğrudan değiştirir.
Yapıda yapı kullanma izni alındıktan sonra ilgili idareden izin alınmadan yapılacak esaslı tadilattan doğacak yapı hasarından izinsiz tadilat yapan sorumludur. Ayrıca yapı denetim kuruluşu, yazılı ihtarına rağmen yapı sahibi tarafından önlemi alınmayan ve parsel dışında meydana gelen yer kayması, çığ düşmesi, kaya düşmesi ve sel baskınından doğan hasarlardan sorumlu değildir (4708 sayılı Kanun, md. 3).
Kat irtifakı, kat mülkiyeti ve Yapı Kayıt Belgesinin farkları nelerdir?
Henüz inşaatı devam eden veya iskan alamamış binalarda kat mülkiyeti kurulamaz, ancak kat irtifakı statüsü korunabilir; yapılmakta veya ileride yapılacak bir yapının elverişli bölümleri üzerinde, yapı tamamlandıktan sonra geçilecek kat mülkiyetine esas olmak üzere arsa maliki veya ortak malikleri tarafından irtifak hakları kurulabilir (634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, md. 1). Benzer şekilde, konut satın alırken veya kentsel dönüşüm planlaması yaparken binanın statik dayanıklılığını göstermeyen Yapı Kayıt Belgesine değil, lisanslandırılan kurum ve kuruluşlara yaptırılan teknik analizlere ve idareye bildirilen raporlara odaklanılması zorunludur.
Eski binaların avantajları ve riskleri nelerdir?
Bina yaşı yüksek olan taşınmazlar, bulundukları konum ve daire planları bakımından alıcılara belirli avantajlar sunar:
- Eski binalar genellikle şehir merkezlerinde, köklü mahallelerde ve ana ulaşım akslarına yakın konumlarda yer alır.
- Eski dönem yapılarında daireler, günümüz yeni yapılarına göre genellikle daha geniş net metrekarelere sahiptir.
- Bu yapılar sosyal donatılar, okullar ve alışveriş noktaları açısından tam gelişmiş bölgelerde bulunur.
Eski binalarda deprem güvenliği, tesisat ve enerji verimliliği riskleri nelerdir?
Yapım yılı eski olan binalarda mevzuat eşikleri ve malzeme yıpranması nedeniyle üç temel risk öne çıkar:
- 1999 öncesi inşa edilen yapılar, güncel TBDY-2018 standartlarına, hazır beton ve nervürlü demir zorunluluğuna tabi olmadan yapıldığından statik dayanıklılık açısından öncelikli risk grubundadır.
- Su, elektrik ve mekanik tesisatlar ekonomik ömrünü tamamlamış olabileceğinden sık onarım masrafı çıkarabilir.
- TS 825 standardı öncesi binalarda ısı yalıtımı (mantolama) bulunmaması yüksek enerji giderlerine yol açar.
Sık sorulan sorular
634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununa göre bağımsız mülkiyet ve irtifak hakları hangi bölümler üzerinde kurulabilir?
Tamamlanmış bir yapının kat, daire, iş bürosu, dükkan, mağaza, mahzen, depo gibi ayrı ayrı ve başlı başına kullanılmaya elverişli bölümleri üzerinde bağımsız mülkiyet hakları; yapılmakta veya ileride yapılacak bir yapının bu nitelikteki bölümleri üzerinde ise yapı tamamlandıktan sonra geçilecek kat mülkiyetine esas olmak üzere arsa maliki veya ortak malikleri tarafından irtifak hakları kurulabilir (634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, md. 1).
3194 sayılı İmar Kanununun 30 uncu maddesine göre tamamlanan yapıların kullanılabilmesi için hangi mercilerden izin alınması mecburidir?
Yapı tamamen bittiği takdirde tamamının kullanılabilmesi için inşaat ruhsatını veren belediye ve valilik bürolarından izin alınması mecburidir; bu nedenle mühendislik ve resmi kullanımda yapı kullanma izin belgesi yani iskan tarihi esas alınır (3194 sayılı İmar Kanunu, md. 30).
Yapıya başlama ve bitirme müddetleri içinde tamamlanmayan yapılarda ruhsatın durumu ne olur?
Ruhsat tarihinden itibaren iki yıl içinde yapıya başlanmadığı veya başlama müddetiyle birlikte beş yıl içinde bitirilmediği takdirde verilen ruhsat hükümsüz sayılır; bu durumda yeniden ruhsat alınması mecburidir ve başlanmış inşaatlarda müktesep haklar saklıdır (3194 sayılı İmar Kanunu, md. 29).
6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanunun temel amacı nedir?
Kanunun amacı; afet riski altındaki alanlar ile bu alanlar dışındaki riskli yapıların bulunduğu arsa ve arazilerde, fen ve sanat norm ve standartlarına uygun, sağlıklı ve güvenli yaşama çevrelerini teşkil etmek üzere iyileştirme, tasfiye ve yenilemelere dair usul ve esasları belirlemektir (Kanun Numarası 6306 olan Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun, md. 1).
634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununun 2 nci maddesine göre anagayrimenkul, anayapı ve bağımsız bölüm kavramları neyi ifade eder?
Kat mülkiyetine konu olan gayrimenkulün bütününe anagayrimenkul, yalnız esas yapı kısmına anayapı, anagayrimenkulün ayrı ayrı ve başlı başına kullanılmaya elverişli olup bu Kanun hükümlerine göre bağımsız mülkiyete konu olan bölümlerine ise bağımsız bölüm denir (634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, md. 2/a). Bir taşınmaz satın alırken veya kiralarken bina yaşı, ruhsat, iskan ve kat mülkiyeti kayıtlarını resmi belgeler üzerinden kontrol ederek işlemlerinizi güvenle tamamlayabilirsiniz.
