İstimlak (Kamulaştırma) Nedir?

2942 sayılı kanun kapsamında taşınmazın kamu yararıyla kamulaştırılması ve istimlak bedel tespiti davası süreci.

İstimlak (Kamulaştırma) kavramı, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu ve Anayasa md. 46 hükümleri çerçevesinde gayrimenkul hukuku ve tapu sicil uygulamalarında doğrudan belirleyici olan temel bir terimdir. İstimlak (kamulaştırma), devlet ve kamu tüzel kişilerinin kamu yararının gerektirdiği hallerde, gerçek veya özel hukuk tüzel kişilerine ait taşınmaz malları bedelini peşin ödemek kaydıyla mülkiyetine alması işlemidir. Tüm gayrimenkul terimlerinin alfabetik listesine emlak terimleri sözlüğü dizininden ulaşılabilir.

İstimlak (Kamulaştırma) Hukuki Niteliği ve Mevzuat Dayanağı

Kamulaştırma işlemi kamu yararı kararı alınmasıyla başlar. Anayasa’nın 46 ncı ve 2942 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi uyarınca idare, kamulaştırma bedelini nakden ve peşin olarak ödemekle yükümlüdür. Büyük enerji, sulama veya orman projelerinde kanunun izin verdiği taksitlendirme halleri istisnadır. Yasal düzenlemelerin güncel metinleri mevzuat.gov.tr ve TKGM resmi kaynakları üzerinden takip edilir.

İstimlak (Kamulaştırma): İdari Süreç, Değerleme ve Tapu Tescili

İdare önce pazarlık usulüyle satın alma yolunu dener (md. 8). Anlaşma sağlanamazsa yetkili Asliye Hukuk Mahkemesi’nde bedel tespiti ve tescil davası açılır (md. 10). Mahkemece atanan bilirkişi kurulu emsal satışlar, arsa/arazi geliri ve yapı maliyetlerini esas alarak kamulaştırma bedelini belirler. Bedelin bankaya bloke edilmesinin ardından mülkiyet idare adına tescil edilir. Tapu devri ve harç yükümlülükleri hakkında detaylı bilgi için tapu harcı ve imar durumu sorgulama rehberleri incelenebilir.

İstimlak (Kamulaştırma): Taşınmaz Maliklerinin Yasal Hakları ve İtiraz Süreleri

Taşınmaz maliki belirlenen bedele itiraz edebilir veya kanuni süre içerisinde kamulaştırma işlemine karşı yetkili İdare Mahkemesinde iptal davası açabilir. Kamulaştırılan taşınmaz 5 yıl içinde kamulaştırma amacına uygun kullanılmazsa malikin geri alma hakkı doğar (md. 23). Tapu devri ve harç yükümlülükleri hakkında detaylı bilgi için tapu harcı ve imar durumu sorgulama rehberleri incelenebilir.

İstimlak (Kamulaştırma) Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

İstimlak bedeli peşin mi ödenir?

Kamulaştırma Kanunu uyarınca kamulaştırma bedeli kural olarak hak sahibine peşin ve nakden ödenir.

İstimlak edilen taşınmaz geri alınabilir mi?

Taşınmaz 5 yıl içinde kamulaştırma amacına tahsis edilmez veya kamu yararına uygun kullanılmazsa, malik veya mirasçıları bedelini iade ederek taşınmazı geri alabilir.

İstimlak kararına karşı hangi mahkemede dava açılır?

Kamulaştırma işleminin iptali için İdare Mahkemesinde, belirlenen kamulaştırma bedeline itiraz için Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açılır.

Yorum Yap