- startkeyzirve
- 0Yorumlar
- 98Görüntülenme
Foça satılık yazlık ve taş ev arayışında veriler ne söylüyor?
İzmir’in kuzey aksında Foça satılık yazlık ya da geleneksel taş ev arayışına giren bir alıcı, çoğu zaman Eski Foça, Yeni Foça, Kozbeyli ya da Bağarası gibi mahallelerin dokusuna odaklanır. Kimi okur ise kuzey hattındaki bu arayışı Dikili kıyılarına, Bademli ya da Çandarlı çevresine kadar genişleterek karşılaştırmalı bir karar vermeye çalışır. Ne var ki Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) konut satış ve nüfus hareketlerini mahalle kırılımında yayımlamaz; açıklanan tüm resmi istatistikler ilçe geneline aittir. Bu nedenle mahalle ölçeğindeki gözlemleri, Foça ve Dikili ilçelerinin bütününe ait doğrulanmış resmi verilerle birlikte okumak daha sağlıklı bir çerçeve oluşturabilir.
Bir kıyı ilçesinde mülk edinmek veya mevcut bir taşınmazı satmak, yalnızca nüfus ve tapu işlem hacmini bilmekle tamamlanmaz. Denize yakın bir yazlıkta kıyı kenar çizgisi mesafesi, tarihi dokudaki bir taş evde sit alanı kısıtlamaları ve yatırım amaçlı alınan bir konutta turizm amaçlı kiralama izinleri doğrudan yürürlükteki kanun maddelerine bağlıdır. TÜİK’in resmi istatistikleri ile yürürlükteki mevzuat hükümlerini bir araya getiren bu rehber, Foça ve Dikili’de alım, satım ya da yatırım planlayan okura sayısal ve hukuki zemini bir arada sunmayı amaçlar.
Foça ve Dikili’de nüfus ve artış hızı: 2024–2025 görünümü
Yazlık bölgelerde kalıcı nüfusun yönü, ilçedeki konut talebinin yalnızca mevsimlik mi kaldığı yoksa dört mevsime yayılan bir yerleşim eğilimine mi dönüştüğü sorusuna ışık tutabilir. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) verilerine göre Foça’nın 2024 yılı nüfusu 36.688 kişiydi. 2025 yılına gelindiğinde ilçe nüfusu 37.711 kişiye ulaştı; böylece Foça’nın nüfusu 2024’ten 2025’e 1.023 kişi arttı. Toplam nüfus büyüklüğü açısından Foça, İzmir’in 30 ilçesi arasında 27. sırada yer alır ve 4.504.185 kişilik İzmir 2025 yılı nüfusu içindeki payı %0,84 düzeyindedir.
Buna karşın nüfus artış hızı göstergesi incelendiğinde ilçenin demografik ivmesi farklı bir tablo ortaya koyar. İzmir genelinde 2025 yıllık nüfus artış hızı binde 2,43 olarak kaydedilirken, Foça’nın 2025 yıllık nüfus artış hızı binde 27,50 oldu. Bu oranla Foça, nüfus artış hızında İzmir’in 30 ilçesi arasında 4. sırada bulunur. Nüfus büyüklüğünde 27. sırada yer alan bir ilçenin artış hızında 4. sıraya çıkması, ilçeye yönelik yerleşim ilgisinin kendi ölçeğine kıyasla canlı seyrettiğine işaret ediyor olabilir. Demografik akışın bir diğer parçası olarak Foça’da 2025 yılında 199 evlilik ve 109 boşanma gerçekleşti; ilçede 2025 yılında bin kişiye 5,28 evlilik düştü.
Kuzey hattında Foça ile sıklıkla yan yana değerlendirilen Dikili’de ise toplam nüfus kütlesi daha büyüktür. Dikili’nin 2024 yılı nüfusu 48.647 kişiydi ve 2025 yılı nüfusu 49.138 kişi oldu. Böylelikle Dikili’nin nüfusu 2024’ten 2025’e 491 kişi arttı. Nüfus büyüklüğünde İzmir’in 30 ilçesi arasında 22. sırada bulunan Dikili’nin İzmir nüfusu içindeki payı %1,09 olarak kaydedildi. Dikili’nin 2025 yıllık nüfus artış hızı binde 10,04 düzeyindedir ve ilçe bu hızla İzmir’in 30 ilçesi arasında 12. sırada yer alır. Ayrıca Dikili’de 2025 yılında 273 evlilik ve 177 boşanma gerçekleşirken, bin kişiye 5,56 evlilik düştü.
Foça ve Dikili verileri yan yana konulduğunda, Dikili’nin 49.138 kişilik nüfusuyla Foça’nın 37.711 kişilik nüfusundan daha geniş bir yerleşik kitle barındırdığı görülür. Öte yandan 2024–2025 döneminde Foça’daki 1.023 kişilik artış ve binde 27,50’lik artış hızı, Dikili’deki 491 kişilik artış ve binde 10,04’lük hız ile birlikte okunduğunda, her iki kıyı ilçesinin de İzmir genelindeki binde 2,43’lük artış hızının üzerinde bir demografik hareketlilik yaşadığı anlamına gelebilir. Bu durum, bölgede yazlık olarak bilinen konutların bir bölümünün sürekli ikametgah olarak tercih ediliyor olabileceğini düşündürür.
Foça satılık yazlık piyasasında konut satışlarının 2015–2025 seyri ve 2025 durumu
Foça satılık yazlık veya taş ev arayan bir okur için ilçedeki tapu devir hacmi, piyasanın ne ölçüde likit olduğuna dair önemli ipuçları taşır. Konut satış verileri, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü (TKGM) kayıtlarına dayanan ve TÜİK tarafından yayımlanan ilçe tablosundan elde edilir. Bu istatistik serisi 2015 yılında başlar ve tabloya yalnız yıl içinde en az bir ayında 20 ve üzeri konut satılan ilçeler alınır. Yineleneceği üzere, TÜİK mahalle bazında satış verisi paylaşmadığından bu sayılar yalnızca belirli bir koyu veya mahalleyi değil, ilçe sınırlarının tamamındaki işlemleri kapsar.
Foça’da 2015–2025 dönemindeki yıllık satış sayılarına bakıldığında, 2015 yılında 1.130 konut satıldığı görülür. Satışlar 2016 yılında 1.387 adede çıktıktan sonra 2017 yılında 1.325, 2018 yılında 1.269 ve 2019 yılında 1.250 konut olarak gerçekleşti. İlçede 2015–2025 arasındaki en yüksek yıllık satış 1.734 konut ile 2020 yılında kaydedildi ve Foça’da en çok konut satılan yıl 2020 oldu. Bu zirvenin ardından satış hacmi 2021 yılında 1.583, 2022 yılında 1.479 ve 2023 yılında 1.454 konut düzeyinde seyretti.
Yakın döneme gelindiğinde Foça’da konut satışlarının yeniden yukarı yönlü bir hareket sergilediği görülür. 2024 yılında 1.519 konut satılan ilçede, 2025 yılında 1.658 konut satıldı. Böylece Foça’da konut satışı 2024’ten 2025’e 139 adet arttı; bu da bir önceki yıla göre %9,2 artış anlamına gelir. 2025 yılında kaydedilen 1.658 adetlik satış hacmi, ilçedeki işlem trafiğinin 2021–2024 dönemindeki yıllık seviyelerin üzerine çıktığına ve alıcı ile satıcıların piyasada aktif biçimde karşılaşabildiğine işaret ediyor olabilir.
Aynı zaman diliminde Dikili’nin satış grafiği incelendiğinde daha yüksek adetli bir piyasa hacmiyle karşılaşılır. Dikili’de 2015 yılında 2.253, 2016 yılında 2.205, 2017 yılında 2.115, 2018 yılında 1.955 ve 2019 yılında 2.029 konut satıldı. 2020 yılında 2.445 ve 2021 yılında 2.329 konut satışına ulaşan ilçede, 2022 yılında 2.043, 2023 yılında 1.735 ve 2024 yılında 1.986 satış gerçekleşti. Dikili’de en çok konut satılan yıl 2.630 konut ile 2025 oldu; satışlar 2024’ten 2025’e 644 adet, yani bir önceki yıla göre %32,4 arttı.
Foça ve Dikili’nin 2015–2025 seyri birlikte değerlendirildiğinde dikkat çekici bir ayrışma göze çarpar. Foça en yüksek satış hacmini 1.734 konutla 2020 yılında görürken, Dikili kendi dönem zirvesini 2.630 konutla 2025 yılında gerçekleştirdi. Bu veri, Foça’da konut arzı ve el değiştirme hacminin belirli bir bant içinde hareket ettiğine, Dikili’de ise 2025 itibarıyla daha geniş ölçekli bir işlem hacmi oluştuğuna işaret ediyor olabilir. Satıcı açısından bu tablo, her iki ilçede de 2024’ten 2025’e işlem adedinin büyüdüğü bir piyasa ortamı bulunduğunu gösterebilir.
İlk el ve ikinci el konut satış dengesi: 2015–2025 verileri
Bir bölgede sıfır konut üretiminden gelen satışlarla mevcut stokun el değiştirmesi arasındaki denge, alıcının piyasada ne tür mülklerle karşılaşacağını anlamasına yardımcı olur. Foça’da ilk el konut satışları 2015 yılında 418, 2016 yılında 531, 2017 yılında 514, 2018 yılında 604 ve 2019 yılında 526 adet olarak gerçekleşti. 2020 yılında 650 adede ulaşan ilk el satışlar, 2021 yılında 598, 2022 yılında 567, 2023 yılında 525 ve 2024 yılında 583 oldu. 2025 yılına gelindiğinde ise Foça’da 550 ilk el konut satışı kaydedildi.
Foça’nın 2025 yılı toplam 1.658 konut satışı içinde ilk el satışların sayısı 550 olurken, ikinci el konut satışları 1.108 adede ulaştı. Oransal olarak Foça’da 2025’te ilk el satışların toplam içindeki payı %33,2, ikinci el satışların toplam içindeki payı ise %66,8 olarak gerçekleşti. İlçede toplam konut satışı 2024’teki 1.519 adetten 2025’te 1.658 adede yükselirken ilk el satışların 583’ten 550’ye gelmiş olması, 2025 yılındaki büyümenin ikinci el konut devirlerinden beslendiğine işaret ediyor olabilir.
Benzer bir oran yapısı Dikili’nin 2025 verilerinde de izlenir. Dikili’de 2025 yılında satılan 2.630 konutun 866 adedi ilk el, 1.764 adedi ise ikinci el konut satışı oldu. Dikili’de 2025’te ilk el satışların toplam içindeki payı %32,9 olarak kaydedildi. Foça’daki %33,2’lik ilk el payı ile Dikili’deki %32,9’luk ilk el payı yan yana getirildiğinde, her iki ilçede de satılan konutların ağırlıklı kısmının mevcut yapı stokundaki ikinci el mülklerden oluştuğu görülür. Taş ev ya da oturmuş sitelerde yazlık arayan alıcılar için bu dağılım, piyasadaki seçeneklerin önemli bölümünün ikinci el portföylerde yer aldığı anlamına gelebilir.
İpotekli (kredili) ve diğer satışların payı: 2015–2025 görünümü
Konut alımlarında banka kredisi kullanımını yansıtan ipotekli satış verileri, piyasadaki finansman davranışını okumak açısından önem taşır. Foça’da ipotekli konut satışları 2015 yılında 324, 2016 yılında 394 ve 2017 yılında 396 adet olarak kaydedildi. 2018 yılında 258 ve 2019 yılında 301 olan ipotekli satış sayısı, 2020 yılında 641 adede yükseldi. İzleyen yıllarda ise ipotekli satışlar 2021’de 286, 2022’de 217, 2023’te 201 ve 2024 yılında 97 adede kadar geriledi.
2025 yılında Foça’da ipotekli konut satışları 183 adet olurken, ipoteksiz olarak tanımlanan diğer konut satışları 1.475 adet düzeyinde gerçekleşti. Böylece Foça’da 2025’te ipotekli satışların toplam içindeki payı %11,0 oldu. 2024 yılındaki 97 adetlik ipotekli satışla kıyaslandığında 2025’te 183 adede çıkılması kredili işlemlerde bir hareketlenmeye işaret etse de, 1.658 satışın 1.475 adedinin ipoteksiz gerçekleşmesi alımların büyük ölçüde öz kaynak veya peşin devir yoluyla tamamlandığı anlamına gelebilir.
Dikili cephesinde de 2025 yılı finansman kırılımı yakın bir görünüm sunar. Dikili’de 2025 yılında gerçekleşen 2.630 toplam satışın 237 adedi ipotekli konut satışı, 2.393 adedi ise diğer (ipoteksiz) konut satışı oldu. Bu sayılarla Dikili’de 2025’te ipotekli satışların toplam içindeki payı %9,0 olarak kaydedildi. Foça’daki %11,0 ve Dikili’deki %9,0 ipotekli satış payları, her iki kıyı ilçesinde de mülk edinen alıcı kitlesinin ağırlıklı olarak kredi dışı kaynaklarla işlem yaptığına işaret ediyor olabilir; bu durum satıcılar açısından peşin alım gücüne sahip alıcı profilinin piyasada belirleyici olabildiğini düşündürür.
Foça ve Dikili’nin İzmir konut piyasası ve nüfusu içindeki yeri
Bir ilçenin il bütünü içindeki konumu, nüfus payı ile konut satışı payı yan yana konularak değerlendirildiğinde daha net anlaşılır. TÜİK’in 2025 konut satış tablosunda İzmir’den 29 ilçe yer alır ve tablodaki bu 29 İzmir ilçesinde 2025’te toplam 96.932 konut satıldı. Foça, 2025 yılında kaydedilen 1.658 konut satışıyla tablodaki İzmir ilçeleri toplamı içinde %1,71 pay aldı ve 29 İzmir ilçesi arasında 20. sırada yer buldu.
Bu noktada Foça’nın iki temel oranını birlikte okumak anlamlıdır: İlçenin 4.504.185 kişilik İzmir nüfusu içindeki payı %0,84 iken, 96.932 adetlik İzmir konut satışları içindeki payı %1,71 düzeyindedir. Nüfus büyüklüğünde 30 ilçe arasında 27. sırada bulunan Foça’nın, konut satış sıralamasında 29 ilçe arasında 20. sıraya ve nüfus artış hızında 30 ilçe arasında 4. sıraya yerleşmesi, ilçedeki gayrimenkul hareketliliğinin mevcut yerleşik nüfus ölçeğinin ötesinde bir talep gördüğüne işaret ediyor olabilir.
Dikili ise İzmir nüfusu içinde %1,09 paya ve nüfus büyüklüğünde 30 ilçe arasında 22. sıraya sahipken, 2025 yılında 2.630 konut satışıyla tablodaki 29 İzmir ilçesi arasında 11. sırada yer aldı. Nüfus artış hızında 30 ilçe arasında 12. sırada bulunan Dikili, konut satış adedinde il genelinde üst sıralara yaklaşan bir hacim sergiler. İki ilçe yan yana incelendiğinde, Dikili’nin yüksek işlem adediyle (2.630 satış, 11. sıra), Foça’nın ise yüksek yıllık nüfus artış hızıyla (binde 27,50, 4. sıra) İzmir’in kuzey kıyı hattında birbirini tamamlayan iki farklı dinamik oluşturduğu söylenebilir.
Foça satılık yazlık ve taş ev alım sürecinde bilinmesi gereken hukuki kurallar
Foça satılık yazlık ya da taş ev araştırmasında uygun taşınmazı seçmek kadar, devir ve kullanım aşamalarını düzenleyen kanun hükümlerine hakim olmak da önemli önemdedir. Özellikle kıyı şeridine yakın parseller, sit alanlarındaki tarihi yapılar ve yazlıkların kısa süreli kiralanması gibi konular doğrudan özel kanun maddeleriyle sınırlandırılmıştır. 30 Ekim 2026 itibarıyla yürürlükteki kanun metinlerinde yer alan temel kurallar aşağıda başlıklar halinde ele alınmaktadır.
Resmî şekil, tapu harcı ve emlak vergisi kuralları
Taşınmaz alım satımında ilk hukuki güvence sözleşmenin yapılış şeklidir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu md. 706 hükmüne göre, taşınmaz mülkiyetinin devrini amaçlayan sözleşmeler ancak resmî şekilde düzenlenirse geçerlidir. Dolayısıyla adi yazılı sözleşmeler veya elden yapılan anlaşmalar mülkiyet devri sonucu doğurmaz. Devir işlemi sırasında ödenecek harç oranı ise 492 sayılı Harçlar Kanunu’na bağlı (4) sayılı tarife I-20/a maddesinde düzenlenmiştir; buna göre tapuda satış yoluyla devirde harç, emlak vergisi değerinden az olmamak üzere beyan edilen devir bedeli üzerinden devreden ve devralan için ayrı ayrı binde 20’dir.
Mülkiyet devralındıktan sonra başlayan vergi yükümlülüğü 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu md. 8 kapsamında belirlenir. İlgili madde uyarınca bina vergisi oranı meskenlerde binde bir, diğer binalarda binde ikidir; ancak bu oranlar büyükşehir belediye sınırları ve mücavir alanlarda yüzde 100 artırımlı uygulanır. Foça ve Dikili, İzmir büyükşehir belediye sınırları içinde yer aldığından, mülk sahiplerinin emlak vergisi oranlarının kanundaki bu yüzde 100 artırımlı uygulama kuralına tabi olduğunu dikkate alması gerekir.
Yapı kullanma izni ve zorunlu deprem sigortası
Özellikle ilk elden alınan yeni bir yazlıkta veya inşaatı yeni tamamlanmış bir binada yapı kullanma izni (iskan) durumu mutlaka kontrol edilmelidir. 3194 sayılı İmar Kanunu md. 30 hükmü uyarınca, yapının tamamı ya da kullanılabilir kısmı bitince kullanılabilmesi için ruhsatı veren idareden yapı kullanma izni alınması zorunludur; idare başvuruyu en geç otuz gün içinde sonuçlandırır, aksi hâlde izin verilmiş sayılır. Yapı kullanma izni alınmamış bir yapının hukuken kullanıma hazır sayılmadığı göz önünde bulundurulmalıdır.
Bununla birlikte mesken niteliğindeki taşınmazlarda sigorta zorunluluğu kanunla hükme bağlanmıştır. 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu md. 10 uyarınca, Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamındaki bağımsız bölümler ve tapuya kayıtlı özel mülkiyetteki taşınmazlar üzerinde mesken olarak yapılmış binalar zorunlu deprem sigortasına tabidir. Kanun metnine göre bu sigortayı malik ya da intifa hakkı sahibi yaptırır ve her yıl yeniler.
Kıyı şeridi, sit alanları ve turizm amaçlı kiralama kuralları
Foça ve Dikili gibi denizle iç içe ilçelerde denize sıfır veya kıyıya yakın bir yazlık alırken 3621 sayılı Kıyı Kanunu hükümleri belirleyicidir. Kıyı Kanunu md. 4 hükmüne göre sahil şeridi, kıyı kenar çizgisinden itibaren kara yönünde yatay olarak en az 100 metre genişliğindeki alandır. Aynı kanunun md. 5 hükmü ise kıyıların Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğunu ve herkesin eşit ve serbest yararlanmasına açık bulunduğunu belirtir; ayrıca sahil şeritlerinde yapılacak yapılar kıyı kenar çizgisine en fazla 50 metre yaklaşabilir. Bu kural, kıyının özel mülkiyete kapatılamayacağını ve yapılaşma mesafesinin kanuni sınırını açıkça ortaya koyar.
Tarihi dokusuyla öne çıkan Foça’da ya da Dikili’nin korunması gerekli alanlarında taş ev bakan alıcılar için 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu md. 9 doğrudan bağlayıcıdır. Bu maddeye göre, koruma bölge kurulu kararlarına aykırı olarak korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarında, koruma alanlarında ve sit alanlarında inşai ve fiziki müdahalede bulunulamaz; esaslı onarım, inşaat, tesisat ve yıkım bu müdahale sayılır. Dolayısıyla sit alanında veya tescilli bir taş evde tadilat, tesisat yenilemesi ya da esaslı onarım planlayan bir alıcının koruma bölge kurulu kararlarına bağlı olduğunu bilmesi gerekir.
Yazlık konutunu kullanmadığı dönemlerde kısa süreli kiraya vererek gelir elde etmeyi düşünen yatırımcılar için 7464 sayılı Kanun md. 3 açık kurallar getirmiştir. İlgili hükme göre konutların turizm amaçlı kiralanması için kiralamadan önce izin belgesi alınması zorunludur. Başvuruda binadaki tüm kat maliklerinin oy birliğiyle aldığı karar istenir ve üçten fazla bağımsız bölümü olan binalarda bölümlerin en fazla yüzde yirmi beşi için aynı kiraya veren adına izin verilebilir.
Zeytinlik alanına yakın arsada yapılaşma sınırı
Arsa bir zeytinlik sahasının içinde ya da yakınındaysa 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun’un 20. maddesine bakmak gerekir. Bu maddeye göre zeytinlik sahaları içinde ve bu sahalara en az 3 kilometre mesafede, zeytinyağı fabrikası dışında, zeytinliklerin gelişmesine engel olacak kimyevi atık bırakan, toz ve duman çıkaran tesis yapılamaz ve işletilemez.
Aynı madde zeytincilik sahalarının daraltılamayacağını söyler. Belediye sınırları içindeki bir zeytinlik sahası imar sınırına alınırsa altyapı ve sosyal tesisler dahil toplam yapılaşma zeytinlik alanının %10’unu geçemez. Zeytin ağacının sökülmesi de Bakanlığın fenni gerekçeye dayalı iznine bağlıdır. Parselin zeytinlik sahasında kalıp kalmadığı, alım kararından önce resmî kayıtlarla doğrulanmalıdır.
Foça satılık yazlık alıcısının hukuki kontrol listesi
Foça satılık yazlık ya da Dikili’de konut alım sürecine giren bir okur, yürürlükteki kanun maddelerine dayanarak aşağıdaki kontrol adımlarını sırasıyla gözden geçirebilir:
- Sözleşmenin resmî şekli: Taşınmaz devrinin geçerli olması için işlemin 4721 sayılı TMK md. 706 uyarınca resmî şekilde düzenlenip düzenlenmediği kontrol edilmelidir.
- Tapu harcı hesabı: 492 sayılı Harçlar Kanunu (4) sayılı tarife I-20/a hükmüne göre, emlak vergisi değerinden az olmamak üzere beyan edilen devir bedeli üzerinden devreden ve devralan için ayrı ayrı binde 20 harç ödeneceği bütçe planlamasına dahil edilmelidir.
- Yapı kullanma izni durumu: 3194 sayılı İmar Kanunu md. 30 gereğince, tamamlanmış veya kullanılabilir kısmı bitmiş yapının kullanılabilmesi için ruhsatı veren idareden yapı kullanma izni alınıp alınmadığı (idarenin başvuruyu en geç otuz gün içinde sonuçlandırma kuralı çerçevesinde) sorgulanmalıdır.
- Zorunlu deprem sigortası poliçesi: 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu md. 10 kapsamında mesken niteliğindeki bağımsız bölüm veya binanın zorunlu deprem sigortasının bulunup bulunmadığı kontrol edilmeli ve malik ya da intifa hakkı sahibi tarafından her yıl yenilenmesi gerektiği dikkate alınmalıdır.
- Büyükşehir emlak vergisi uygulaması: 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu md. 8 uyarınca meskenlerde binde bir, diğer binalarda binde iki olan bina vergisi oranının büyükşehir belediye sınırları ve mücavir alanlarda yüzde 100 artırımlı uygulandığı göz önünde bulundurulmalıdır.
- Kıyı kenar çizgisi ve sahil şeridi kontrolü: Denize yakın taşınmazlarda 3621 sayılı Kıyı Kanunu md. 4 ve md. 5 uyarınca sahil şeridinin kıyı kenar çizgisinden itibaren kara yönünde yatay olarak en az 100 metre olduğu, kıyıların herkesin eşit ve serbest yararlanmasına açık bulunduğu ve sahil şeritlerindeki yapıların kıyı kenar çizgisine en fazla 50 metre yaklaşabileceği teyit edilmelidir.
- Sit alanı ve koruma kurulu kararları: Taş ev veya koruma alanındaki taşınmazlarda 2863 sayılı Kanun md. 9 gereği koruma bölge kurulu kararlarına aykırı olarak esaslı onarım, inşaat, tesisat ve yıkım gibi inşai ve fiziki müdahalede bulunulamayacağı incelenmelidir.
- Turizm amaçlı kiralama şartları: Konut turizm amaçlı kiralanacaksa, 7464 sayılı Kanun md. 3 uyarınca kiralamadan önce izin belgesi alınması gerektiği, başvuruda binadaki tüm kat maliklerinin oy birliğiyle aldığı kararın istendiği ve üçten fazla bağımsız bölümü olan binalarda bölümlerin en fazla yüzde yirmi beşi için aynı kiraya veren adına izin verilebileceği kontrol edilmelidir.
Sık sorulan sorular
Foça ve Dikili’de mahalle bazında resmi konut satış istatistiği var mı?
TÜİK tarafından yayımlanan konut satış istatistikleri mahalle düzeyinde açıklanmamaktadır. TKGM kaynaklı TÜİK 58350 ilçe tablosu yalnızca yıl içinde en az bir ayında 20 ve üzeri konut satılan ilçeleri kapsar ve tüm veriler ilçe geneline aittir. Bu nedenle Eski Foça, Yeni Foça, Bağarası veya Dikili’deki mahalleler için ayrı resmi satış adedi bulunmaz; Foça için 2025 yılında açıklanan 1.658 konut satışı ve Dikili için açıklanan 2.630 konut satışı ilçelerin tamamını temsil eder.
Foça’da 2025 yılında satılan konutların ne kadarı sıfır, ne kadarı ikinci el?
Foça’da 2025 yılında satılan toplam 1.658 konutun 550 adedi (%33,2) ilk el, 1.108 adedi (%66,8) ise ikinci el konut satışı olarak gerçekleşti. Aynı yılda Dikili’de satılan 2.630 konutun 866 adedi (%32,9) ilk el, 1.764 adedi ikinci el konut satışı oldu.
Foça’da taş ev alıp tadilat yapmak isteyen biri hangi kanun kuralına tabidir?
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu md. 9 hükmüne göre, korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarında, koruma alanlarında ve sit alanlarında koruma bölge kurulu kararlarına aykırı olarak inşai ve fiziki müdahalede bulunulamaz. Kanun metninde esaslı onarım, inşaat, tesisat ve yıkım işlemleri bu müdahale kapsamında sayılmıştır.
Alınan yazlığı turizm amaçlı kiralamak için hangi şartlar aranır?
7464 sayılı Kanun md. 3 uyarınca konutların turizm amaçlı kiralanması için kiralamadan önce izin belgesi alınması zorunludur. Başvuru aşamasında binadaki tüm kat maliklerinin oy birliğiyle aldığı karar istenir. Ayrıca üçten fazla bağımsız bölümü olan binalarda, bağımsız bölümlerin en fazla yüzde yirmi beşi için aynı kiraya veren adına izin verilebilir.
Kıyıdaki bir yazlıkta sahil kullanımı ve yapı yaklaşma mesafesi nasıldır?
3621 sayılı Kıyı Kanunu md. 4’e göre sahil şeridi, kıyı kenar çizgisinden itibaren kara yönünde yatay olarak en az 100 metre genişliğindeki alandır. Aynı kanunun md. 5 hükmü uyarınca kıyılar Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır ve herkesin eşit ve serbest yararlanmasına açıktır; sahil şeritlerinde yapılacak yapılar kıyı kenar çizgisine en fazla 50 metre yaklaşabilir.
Veri kaynağı ve yöntem
Bu rehberde yer alan tüm sayısal bulgular TÜİK’in resmi veri tabanlarından, hukuki kurallar ise mevzuat.gov.tr adresinde yayımlanan yürürlükteki kanun metinlerinden derlenmiştir. Nüfus büyüklüğü, nüfus değişimi ve ilçe payı verileri TÜİK Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi DF_ADNKS_T22 (2024, 2025 ve 2024–2025 dönemleri) veri akışından; yıllık nüfus artış hızı ve artış hızı sıralamaları ise DF_ADNKS_T38 (2025 dönemi) veri akışından alınmıştır. Evlenme ve boşanma verileri DF_EVLENME_IL_ILCE, DF_BOSANMA_IL_ILCE ve DF_EVLENME_IL_ILCE / DF_ADNKS_T22 (2025 dönemi) akışlarına dayanmaktadır.
İlçe düzeyindeki konut satış istatistikleri, kaynağı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü (TKGM) olan TÜİK 58350 ilçe tablosu (TKGM) veri serisinden (2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025, 2024–2025 ve 2015–2025 dönemleri) çıkarılmıştır. Hukuki hükümler ise mevzuat.gov.tr üzerinden 30 Ekim 2026 itibarıyla yürürlükteki metin esas alınarak; 4721 sayılı TMK md. 706, 492 sayılı Harçlar Kanunu (4) sayılı tarife I-20/a, 3194 sayılı İmar Kanunu md. 30, 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu md. 10, 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu md. 8, 3621 sayılı Kıyı Kanunu md. 4 ve md. 5, 7464 sayılı Kanun md. 3 ve 2863 sayılı Kanun md. 9 hükümlerinden doğrudan aktarılmıştır.
