- startkeyzirve
- 0Yorumlar
- 32Görüntülenme
Gayrimenkul işlemlerinde karşınıza çıkan taşınmaz numarası, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’nün yeni nesil karekodlu tapu senetlerinin sağ üst bölümünde yer alan ve il, ilçe, mahalle, ada, parsel ile bağımsız bölüm bilgilerinin tek bir dijital kimlik altında birleştirildiği TAKBİS tekil numarasıdır. Zemin Sistem Numarası, Zemin ID veya Taşınmaz ID olarak da adlandırılan bu kodun yanı sıra terkin, elbirliği mülkiyeti, resmi akit ve emlak vergisi muafiyeti gibi kavramlar tapu süreçlerinin temelini oluşturur.
Tapu sicilinde kayıt silme, miras kalan hisselerin devri, vekaletname düzenleme veya belediyelerde vergi muafiyeti başvurusu yaparken her işlemin kendi prosedürü bulunur. Malik durumunuza göre karşılaşacağınız resmi kuralları ve başvuru adımlarını bilmek işlemlerinizi doğrudan yürütmenizi sağlar.

Tapuda taşınmaz numarası, terkin, elbirliği mülkiyeti, resmi akit ve engelli vergi muafiyeti nedir?
Tapu ve belediye işlemlerinde kullanılan bu beş kavram; gayrimenkulün dijital kimliğini, sicildeki yüklerin kaldırılmasını, miras ortaklığını, resmi devir sözleşmesini ve vergi istisnasını tanımlar.
Taşınmaz numarası (Zemin ID) nedir?
Yeni tip karekodlu tapu senedinizi incelediğinizde sağ üst köşede gördüğünüz Zemin ID kodu, mülkünüzün il, ilçe, mahalle, ada, parsel ve bağımsız bölüm verilerini tek bir TAKBİS numarasında birleştiren kimlik bilgisidir. Gayrimenkulünüzle ilgili elektronik doğrulama ve sorgulama işlemlerinde bu tekil numara esas alınır.
Tapuda terkin, resmi akit ve tevkil yetkisi ne demektir?
Tapu hukukunda terkin (terkin etmek); tapu kütüğünde kayıtlı olan bir ipoteğin, aile konutu şerhinin, intifa hakkının, irtifak kaydının veya haczin hukuki sebebi sona erdiğinde üzerinin çizilerek sicilden silinmesi (kaldırılması) ve taşınmazın yükten kurtarılması işlemidir. Mülkiyet devri, satış veya ipotek tesisi yapacağınız zaman bizzat tapu müdürlüğünde memur huzurunda düzenlenen resmi sözleşmeye ise resmi akit adı verilir. Tapu işlemlerini kendiniz yürütmeyip noterde vekaletname çıkardığınızda belgede geçen tevkil yetkisi, atadığınız vekilin sahip olduğu yetkiyi başka bir avukata veya kişiye devredebilme (alt vekil tayin etme) hakkını ifade eder.
Elbirliği mülkiyeti ve engelli emlak vergisi muafiyeti nedir?
Elbirliği (iştirak halinde) mülkiyeti, miras bırakan vefat ettiğinde taşınmazın tüm mirasçılara geçtiği ve tapuda kimin kaçta kaç hisseye sahip olduğunun (pay oranlarının) ayrılmadığı ortak mülkiyettir. Türkiye sınırları içinde brüt 200 m²’yi geçmeyen (Brüt ≤ 200 m²) tek konutu bulunan engelli vatandaşlar ise gelir şartı aranmaksızın yıllık emlak vergisinden ve bina vergisinden %100 (0 TL / %0 oranlı) muaftır (1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu md. 8).
Bu tapu işlemleri ve başvurular hangi durumlarda yapılır?
İlan yayınlama, miras kalan mülkün paylaşımı, kredi ipoteğinin kaldırılması ve vergi muafiyeti sorgulaması gibi durumlarda ilgili tapu ve belediye prosedürleri devreye girer.
Taşınmaz numarası hangi işlemlerde kullanılır?
Mülkünüzü satmak veya kiralamak istediğinizde, Ticaret Bakanlığı tarafından tüm gayrimenkul ilanlarında zorunlu tutulan EİDS (Elektronik İlan Doğrulama Sistemi) kapsamında emlak ilan sitelerinde gayrimenkul ilanı yayınlayabilmek veya TKGM WebTapu Taşınmaz Numarası Sorgulama ve İşlem Portalı üzerinden yetki verebilmek için taşınmaz numarası zorunludur. EİDS kapsamında mülkü satılığa veya kiralığa çıkarırken e-Devlet ekranından bu numarayı seçip emlak işletmesinin kurumsal yetki belgesi numarasını yetkilendirmeniz gerekir.
Miras hissesi satışı, anlaşmazlık ve tapu kontrolü hangi durumlarda gündeme gelir?
Malik durumunuzu (Engelli Vatandaş, Emekli/Tek Konut, Elbirliği Miras Hissedarı, İpotek Terkini) seçerek vergi muafiyeti ve tapu işlem şartlarını kendi işleminiz öncesinde sorgulayabilirsiniz. Miras kalan taşınmazlarda kardeşlerden birinin uzlaşmaya yanaşmaması durumunda elbirliği mülkiyetini paylı mülkiyete çevirme davası veya doğrudan izale-i şuyu süreci başlatılabilmektedir. İzmir Çiğli, Karşıyaka, Bornova, Bayraklı, Konak, Balçova, Narlıdere, Urla ve Çeşme başta olmak üzere 22 ilçede mülk alım satımı yaparken resmi imar analizi, tapu sicili kontrolü ve gayrimenkul danışmanlığı hizmetlerine ihtiyaç duyulur.
Miras hissesi satışı ve emlak vergisi muafiyeti şartları nelerdir?
Miras kalan bir mülkte hisse devri yapabilmek için mülkiyet türünün uygun olması, vergi muafiyetinden yararlanabilmek için ise kanundaki rapor ve metrekare şartlarının sağlanması gerekir.
Elbirliği mülkiyetinde hisse satış şartı nedir?
Elbirliği mülkiyetinde tüm mirasçılar birlikte hareket etmek zorundadır. Tapuda tüm mirasçılar birlikte imza atmadıkça bir mirasçı kendi hissesini dışarıdan üçüncü bir kişiye tek başına satamaz.
Engelli emlak vergisi muafiyeti için gerekli belgeler ve şartlar nelerdir?
Engelli emlak vergisi muafiyetinden yararlanmak için en az %40 oranlı (%40+) Sağlık Kurulu Engelli Raporu (veya Engelli Kimlik Kartı) ve tek mesken bildirim formu ile ilçe belediyesine veya e-Devlet üzerinden başvurulması yeterlidir. Bu başvuru sırasında konutun brüt 200 m² sınırını aşmaması ve kişinin Türkiye sınırları içinde tek konutu olması şartı aranır, ancak herhangi bir gelir şartı aranmaz.
Taşınmaz numarası sorgulama, terkin, intikal ve hisse satışı nasıl yapılır?
Sorgulama, kayıt silme, miras payı satışı ve vergi iadesi işlemleri e-Devlet, WebTapu, tapu müdürlükleri, sulh hukuk mahkemeleri ve ilçe belediyeleri üzerinden yürütülür.
Taşınmaz numarası nereden öğrenilir ve terkin başvurusu nasıl yapılır?
Eski tip tapu senetlerinde taşınmaz numarası yazmadığından, mülk sahipleri e-Devlet’e giriş yapıp ‘Tapu Bilgileri Sorgulama’ ekranından veya WebTapu ‘Taşınmazlarım’ listesinden kendilerine ait numarayı ücretsiz öğrenebilirler. Banka kredi borcu biten ipoteğin veya süresi dolan şerhin kütükten silinmesi gerektiğinde ise WebTapu veya Tapu Müdürlüğü üzerinden terkin başvurusu yapılır.

Miras kalan elbirliği tapudaki hisse tek başına nasıl satılır?
Miras intikali ve veraset ilamı çıkartma adımları tapuda intikal ve miras kalan evin satışı sürecinin parçasıdır. İntikal sonrasında miras kalan hissenizi tek başınıza satmak istediğinizde iki adımlı bir yol izlenir:
- Birinci adımda, mirasçı sulh hukuk mahkemesine başvurarak veya tüm mirasçıların imzasıyla anlaşarak tapuda elbirliği mülkiyetini paylı (müşterek / hisseli) mülkiyete dönüştürür.
- İkinci adımda, tapuda kendi payı (örneğin 1/4) tescil edildikten sonra mirasçı diğer kardeşlerin rızasına ihtiyaç duymadan kendi hissesini tek başına dilediği kişiye satabilir.


Fazla ödenen emlak vergisi nasıl geri alınır?
Muafiyet hakkı olduğu halde geçmiş yıllarda ödeme yapmış olan engelli veya emekli mülk sahipleri, geçmiş 5 yıla dönük fazladan ödedikleri emlak vergilerini geri talep edebilirler. Bunun için sağlık kurulu raporu ve düzeltme dilekçesiyle ilgili ilçe belediyesi mali hizmetler müdürlüğüne başvurulması gerekir.

Tapu harcı, vergi muafiyeti ve terkin maliyetleri ne kadardır?
Tapu ve vergi işlemlerinde maliyetler işlemin türüne göre ücretsiz sorgulama, harç ödemesi veya tam muafiyet şeklinde uygulanır. e-Devlet ve WebTapu üzerinden yapılan Zemin ID sorgulamaları ücretsizdir, ancak ipotek veya şerh terkini işlemlerinde döner sermaye bedeli ve terkin harcı ödenir. Engelli vatandaşlar için yıllık emlak vergisi ve bina vergisi 0 TL (%0 oranlı) olarak uygulanırken, tapu alım-satım harcında (%4) yasal bir engelli muafiyeti veya indirimi bulunmamaktadır; satış işlemlerinde %4 tapu harcı tam ödenir.

Elbirliği mülkiyeti ile paylı mülkiyet arasındaki fark nedir?
Miras kalan taşınmazlarda elbirliği mülkiyeti (iştirak halinde mülkiyet) ile paylı (müşterek / hisseli) mülkiyet birbirinden farklıdır. Elbirliği mülkiyetinde mirasçıların tapuda pay oranları ayrılmamıştır ve satış için tüm mirasçıların ortak imzası gerekirken, paylı mülkiyette her hissedarın payı (örneğin 1/4) tapuda tescillidir ve hissedar diğerlerinin rızası olmadan kendi payını satabilir.
EİDS doğrulaması, vekaletname ve miras satışlarında avantajlar ve riskler nelerdir?
Tapu ve ilan süreçlerinde doğru yöntemi seçmek mülk sahiplerini sahte ilanlardan, yetki aşımından ve ihale kayıplarından korur. EİDS kapsamında taşınmaz numarası ile yapılan yetkilendirme, ilan sitelerindeki sahte ilanları ve yetkisiz fiyat manipülasyonlarını önler. Noterde tapu işlemleri için vekaletname verirken, vekilin yetkisini başkasına devretmesini önlemek adına vekalette gereksiz tevkil yetkisi verilmemelidir. Miras kalan mülklerde ise anlaşmazlık halinde mahkeme ihalesinde taşınmazın değer kaybına uğramaması için arabulucu ve gayrimenkul danışmanı eşliğinde rızai satış protokolü imzalanabilir.
Sık sorulan sorular
Tapu sicili işlemleri, miras payı devri ve vergi muafiyetleri hakkında mülk sahiplerinin yönelttiği sorular ve yanıtları aşağıdadır.
Tapuda taşınmaz numarası nedir ve nerede yazar?
Her gayrimenkule TAKBİS sisteminde tanımlanan dijital kimlik kodudur; yeni nesil karekodlu tapuların sağ üst bölümünde yazar, eski tapularda ise e-Devlet ‘Tapu Bilgileri Sorgulama’ ekranından veya WebTapu ‘Taşınmazlarım’ listesinden öğrenilir.
Tapuda terkin etmek ne demektir?
Tapu kütüğündeki ipotek, aile konutu şerhi, intifa hakkı, irtifak kaydı veya haciz gibi bir kaydın hukuki sebebi bittiğinde sicilden silinerek taşınmazın yükten kurtarılmasıdır.
Babadan miras kalan elbirliği tapudaki hissemi tek başıma satabilir miyim?
Elbirliği mülkiyetinde doğrudan tek başınıza satış yapamazsınız; önce sulh hukuk mahkemesi başvurusuyla veya tüm mirasçıların imzasıyla tapuyu paylı mülkiyete çevirmeli, ardından tescil edilen kendi payınızı satmalısınız.
Engellilere tapu harcı ve emlak vergisi muafiyeti var mıdır?
En az %40 oranlı Sağlık Kurulu Engelli Raporu (veya Engelli Kimlik Kartı) olanlar, brüt 200 m²’yi geçmeyen tek konutları için gelir şartı aranmaksızın emlak ve bina vergisinden %100 muaftır; fakat %4 oranındaki tapu alım-satım harcında muafiyet veya indirim yoktur.
İzmir genelindeki 22 ilçede mülkünüzün tapu sicili kontrolü, resmi imar analizi ve gayrimenkul danışmanlığı süreçleri için iletişim sayfası üzerinden bilgi alabilirsiniz.


