- startkeyzirve
- 0Yorumlar
- 4Görüntülenme
Bir işyerini kiraya verirken veya kiralarken tarafların haklarını bilmesi, sözleşme süresi boyunca yaşanabilecek uyuşmazlıkları önler. Özellikle ticari emlakta devir ve alt kira süreçleri, kira bedelinin ödenmesi, yan giderlerin paylaşımı ve tahliye şartları belirli yasal kurallara tabidir. İşyeri sahipleri ve kiracılar, sözleşmenin kurulmasından taşınmazın iadesine kadar geçen her aşamada mevzuatın çizdiği sınırlar içinde hareket etmek durumundadır.
Kira sözleşmesi nedir ve çatılı işyeri hükümleri neleri kapsar
Kira sözleşmesi, bir taşınmazın veya eşyanın kullanım ve yararlanma hakkının belirli bir bedel karşılığında kiracıya bırakılmasını düzenleyen ve çatılı işyerlerinde özel koruyucu kurallar içeren hukuki ilişkidir. Ticari emlakta devir ve alt kira işlemlerinden kira artışına kadar tüm süreçler bu sözleşmenin kuralları etrafında şekillenir.
Kira sözleşmesinin tanımı ve kiracının asli borcu nedir
Kira sözleşmesi, kiraya verenin bir şeyin kullanılmasını veya kullanmayla birlikte ondan yararlanılmasını kiracıya bırakmayı, kiracının da buna karşılık kararlaştırılan kira bedelini ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. Bir dükkan veya mağaza kiraladığınızda, sözleşmede belirlenen kira bedeli sizin ticari kullanım karşılığında ifa etmekle yükümlü olduğunuz asli kanuni borçtur. Bu temel borç ilişkisi kurulduktan sonra, ticari emlakta devir ve alt kira gibi kullanım hakkına ilişkin detaylar da aynı sözleşme çerçevesinde yürütülür.
Çatılı işyeri hükümlerinin koruma kapsamı ve geçici kiralama istisnası nedir
Çatılı işyeri ve konut kiralarına ilişkin koruyucu hükümler, yalnızca taşınmazın kendisini değil, kullanımı kiracıya bırakılan taşınır eşyalar hakkında da uygulanır. Kamu kurum ve kuruluşlarının kanunları uyarınca akdettiği işyeri kira sözleşmelerinde de çatılı işyerlerine ilişkin bu emredici kanun hükümleri geçerlidir. Ancak nitelikleri gereği geçici kullanıma tahsis edilmiş altı ay veya daha kısa süreli taşınmaz kiralarında çatılı işyeri ve konut kiralarına ilişkin koruyucu hükümler tatbik edilmez; bu nedenle kısa süreli kiralamalarda ticari emlakta devir ve alt kira veya uzama kuralları değerlendirilirken süre sınırı dikkate alınır.
Ticari emlakta devir ve alt kira ile sözleşme geçerlilik şartları nelerdir
Ticari emlakta devir ve alt kira işlemlerinin geçerli olabilmesi için mal sahibinin yazılı onayı aranırken, sözleşmede kiracıya kira ve yan giderler dışında ek mali külfet yükleyen şartlar geçersiz sayılır. Taşınmazın tesliminden kullanımına kadar her iki tarafın da uyması gereken yasal sınırlar mevcuttur.
İşyeri kiralarında alt kira ve kira ilişkisinin devri şartları nelerdir
İşyeri kiralarında alt kira ve sözleşme devri yapılabilmesi için temel şart, kiraya verenin yazılı rızasının alınmasıdır. Kiracı, kiraya verene zarar verecek bir değişikliğe yol açmamak koşuluyla kiralananı tamamen veya kısmen başkasına kiraya verebilir; ancak taşınmaz ve çatılı işyeri kiralarında kiraya verenin yazılı rızası olmadıkça kiralananı başkasına kiralayamaz ve kullanım hakkını devredemez. Aynı şekilde kiracı, kiraya verenin yazılı rızasını almadıkça kira ilişkisini başkasına kesinlikle devredemez.
Ticari emlakta devir ve alt kira uygulamalarında işyeri kiraları için kanun kiracı lehine özel bir kural getirmiştir: kiraya veren, işyeri kiralarında haklı bir sebep olmadıkça kira ilişkisinin devrine rıza vermekten kaçınamaz. İşyerini devretmek istediğinizde mal sahibi haklı bir gerekçe sunmadan bu talebi reddedemez. Devir gerçekleştiğinde ise kira ilişkisini devreden kiracı, sözleşmenin bitimine kadar ve en fazla iki yıl süreyle devralanla birlikte müteselsilen sorumlu kalır.
Hava parası, bağlantılı sözleşme ve kiracı aleyhine değişiklik yasakları nelerdir
Çatılı işyeri kiralarında kiracıya kira bedeli ve yan giderler dışında hava parası, ceza koşulu veya kullanımıyla ilgisi olmayan ek borçlar yüklenmesi kanunen yasaktır ve bu tür anlaşmalar geçersizdir. Sözleşmeyle kiracıya, çatılı işyeri kiralarında kullanımıyla doğrudan ilişkisi olmayan bir borç yüklenemez ve bağlantılı sözleşme geçersizdir. Bağlantılı sözleşme yasağı, ticari emlak kiralarında kiracıyı haksız külfetlerden korumayı hedefler; bu kapsamda kiracının iradesini kısıtlayan ve kiralananın kullanımıyla bağı bulunmayan ek mali taahhütler kanunen hükümsüz sayılır.
Ticari emlakta devir ve alt kira süreçlerinde ya da ilk kiralama anında mevzuatta öngörülen kira bedeli ve yan giderler haricinde kiracıya başka bir ödeme yükümlülüğü kanunen kesinlikle getirilemez ve hava parası geçersizdir. Ayrıca kira sözleşmelerinde kira bedelinin belirlenmesi dışında kiracı aleyhine hiçbir değişiklik yapılamaz ve getirilen bu tür sözleşmesel şartlar kanunen geçersizdir. Sözleşme süresi içinde kiracının haklarını sınırlayan tek taraflı kayıtlar kesin hükümsüzlük yaptırımına tabidir. Kira bedelinin gününde ödenmemesi halinde ceza koşulu ödeneceğine veya sonraki kira bedellerinin muaccel olacağına ilişkin anlaşmalar da tamamen geçersizdir.
Kiraya verenin teslim borcu ile kiracının özenle kullanma ve ödeme yükümlülüğü nedir
Kiraya veren taşınmazı kullanıma uygun halde teslim edip sözleşme boyunca bu durumda tutmakla, kiracı ise kira bedelini tam ödemek ve taşınmazı özenle kullanmakla yükümlüdür. Kiraya veren, kiralananı kararlaştırılan tarihte sözleşmede amaçlanan kullanıma elverişli bir durumda teslim etmekle ve sözleşme süresince sözleşmede amaçlanan kullanıma elverişli durumda bulundurmakla yükümlüdür. Konut ve çatılı işyeri kiralarında, kiralananı kullanıma elverişli teslim ve bulundurma yükümlülüğünü kiracı aleyhine ortadan kaldıran veya sınırlandıran düzenlemeler geçersizdir.
Kiracı tarafında ise sözleşmeyle kararlaştırılan kira bedelini kiraya verene tam ve eksiksiz olarak ödemek temel borçtur. Bunun yanı sıra kiracı, kiralananı sözleşmeye uygun olarak özenle kullanmak ve kiralananın bulunduğu taşınmazda oturan kişiler ile komşulara saygı göstermekle yükümlüdür. Ticari emlakta devir ve alt kira söz konusu olduğunda da taşınmazın bu özen sınırları içinde kullanılması gerekir.
Ayıp bildirimi, erken tahliye, taşınmazın iadesi ve fesih süreçleri nasıl işler
Taşınmazda ortaya çıkan kusurların giderilmesi, sözleşme bitmeden işyerinin boşaltılması, tahliye anında tutanak tutulması ve sözleşmenin bildirim veya dava yoluyla sona erdirilmesi kanunda belirlenen bildirim sürelerine göre yürütülür. Her aşamada tarafların yazılı bildirim ve süre kurallarına uyması gerekir.
Kiralananın ayıplı olması halinde onarım, kira indirimi, fesih ve tazminat süreci nasıldır
Kiralanan taşınmazda teslim anında veya sonradan ortaya çıkan ayıplarda kiracı; ayıbın giderilmesini, kira bedelinden indirim yapılmasını, önemli ayıplarda sözleşmenin feshini ve doğan zararın tazminini talep edebilir. Kiralananın teslim anındaki mevcut ayıpları kiracının kullanım hakkını zedeleyecek nitelikte ise kiraya veren bunları gidermek zorundadır. Kiralanan sonradan ayıplı duruma gelirse kiracı, kiraya verenden ayıpların giderilmesini veya kira bedelinden indirim yapılmasını isteyebilir; kiralananda sonradan ortaya çıkan önemli ayıplarda kiracının sözleşmeyi fesih hakkı saklıdır.
Ticari emlakta devir ve alt kira planlayan veya işyerini fiilen kullanan kiracı, kiraya verenden ayıbın uygun bir sürede giderilmesini isteyebilir; bu sürede ayıp giderilmezse kiracı ayıbı kiraya veren hesabına giderebilir. Kiraya veren, kiralanandaki ayıbı gidermek yerine uygun bir süre içinde ayıpsız benzeriyle değiştirebilir. Ayıp, kiralananın sözleşmede amaçlanan kullanıma elverişliliğini ortadan kaldırır veya önemli ölçüde engellerse kiracı sözleşmeyi feshedebilir.
Kiracı, kiralananın kullanımını etkileyen ayıpların varlığı halinde bu ayıpların giderilmesine kadar kira bedelinden uygun bir indirim yapılmasını isteyebilir. Kira bedelinden yapılacak indirim, ayıbın kiralananın kullanım değerini ve amacını ne ölçüde düşürdüğü gözetilerek hakkaniyete göre belirlenir ve kiralananın ayıplı kaldığı döneme ilişkin olarak hesaplanır. Ayıbın giderilmesi veya bedel indirimi taleplerinin yanında kiracı, kiraya verenden zararının giderilmesini de talep edebilir. Kiralananın ayıbı nedeniyle kiracının uğradığı doğrudan zararlar kiraya veren tarafından tazmin edilir; kiraya veren, kusuru bulunmadığını ispat etmedikçe kiralananın ayıplı olmasından doğan zararları kiracıya ödemekle yükümlüdür ve zararın kendi kusurundan kaynaklanmadığını kanıtlayamadığı sürece tazminat borcu altında kalır.
Erken tahliye, yeni kiracı ikamesi ve sözleşme sonunda taşınmazın iadesi nasıl yapılır
Sözleşme süresi dolmadan işyerini boşaltan kiracının sorumluluğu, taşınmazın benzer şartlarla yeniden kiralanabileceği makul süre boyunca devam eder; ancak ödeme gücüne sahip yeni bir kiracı bulunursa bu borç sona erer. Kullanım hakkını şahsi kusurundan kaynaklanan bir sebeple bırakan kiracı, kira bedelini ve yan giderleri ödemekle yükümlüdür. Kiralananın kullanılmaması kiracının şahsi tercihlerinden ileri geliyorsa kiralayanın kira alacağı aynen devam eder; fakat kiraya verenin yapmaktan kurtulduğu giderler ile kiralananı başka biçimde kullanmakla elde ettiği yararlar kira bedelinden indirilir.
Kiracı, sözleşme süresine veya fesih dönemine uymaksızın kiralananı geri verirse kira sözleşmesinden doğan borçları, kiralananın benzer koşullarla kiraya verilebileceği makul bir süre için devam eder. Kiralayanın yapmaktan kurtulduğu masraflar ile kiralananı başka suretle kullanmakla sağladığı yararlar makul süre tazminatından mahsup edilir. Ticari emlakta devir ve alt kira seçeneklerinin yanı sıra kiracı, kiraya verenden kabul etmesi beklenebilecek, ödeme gücüne sahip yeni bir kiracı bulursa kira borçları sona erer.
Sözleşmenin sonunda kiracı, kiralananı ne durumda teslim almışsa kira sözleşmesinin bitiminde o durumda kiralayana geri vermekle yükümlüdür; ancak kiralananın sözleşmeye uygun olağan kullanımından meydana gelen eskimelerden ve değişikliklerden sorumlu tutulamaz. Kiraya veren, geri verme sırasında kiralananın durumunu gözden geçirmek ve kiracının sorumlu olduğu eksiklikleri ve ayıpları ona hemen yazılı olarak bildirmek zorundadır. Kiralananın gözden geçirilmesi sonucunda tespit edilen hasarlar tutanağa bağlanarak kiracıya usulünce tevdi edilir. Geri verme sırasında eksiklik ve ayıplar hemen yazılı olarak bildirilmezse kiraya veren, kiralananın olağan incelemeyle belirlenemeyecek olan ayıpları hariç kiracıyı her türlü sorumluluktan ibra etmiş sayılır.
Bildirim yoluyla veya dava açarak tahliye süreci nasıl yürütülür
Çatılı işyeri kiralarında sözleşme, kiracının süreli bildirimiyle, on yıllık uzama süresi sonunda mal sahibinin bildirimiyle ya da kanunda sayılan gereksinim, yeniden inşa, tahliye taahhüdü ve iki haklı ihtar gibi sebeplerle açılan davalarla sona erdirilir. Belirli süreli çatılı işyeri kiralarında kiracı, sürenin bitiminden en az onbeş gün önce bildirimde bulunmadıkça sözleşme bir yıl uzar. Kiraya veren, sözleşme süresinin bitimine dayanarak sözleşmeyi tek taraflı olarak sona erdiremez; ancak on yıllık uzama süresi sonunda kiraya veren, uzayan her kira yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunarak herhangi bir sebep göstermeksizin sözleşmeye son verebilir.
Dava yoluyla tahliye nedenleri ve süreleri şu şekildedir:
- Kiraya veren, kiralananı kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya kanun gereği bakmakla yükümlü olduğu diğer kişiler için işyeri olarak kullanma zorunluluğu varsa tahliye davası açabilir.
- Kiralananın yeniden inşası veya imarı amacıyla esaslı onarımı, genişletilmesi veya değiştirilmesi gerekli ve bu işler sırasında kiralananın kullanımı imkansız ise sözleşme dava yoluyla sona erdirilebilir; gereksinim veya yeniden inşa ve imar nedenleriyle açılacak bu tahliye davaları, belirli süreli sözleşmelerde sürenin sonunda, belirli olmayan süreli sözleşmelerde fesih dönemi ve sürelerine uyularak açılır.
- Kiralananı sonradan edinen yeni malik, onu kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya bakmakla yükümlü olduğu kişiler için işyeri olarak kullanma zorunluluğu varsa, edinme tarihinden başlayarak bir ay içinde durumu kiracıya yazılı olarak bildirmek koşuluyla altı ay sonra tahliye davası açabilir; yeni malik dilerse gereksinim sebebiyle sözleşmeyi sona erdirme hakkını, sözleşme süresinin bitiminden başlayarak bir ay içinde açacağı dava yoluyla da kullanabilir ancak tahliye davası açabilmesi için bir aylık yazılı ihbar süresine tam uyması zorunludur.
- Kiracı, kiralananın teslim edilmesinden sonra kiraya verene karşı kiralananı belli bir tarihte boşaltmayı yazılı olarak üstlendiği halde boşaltmamışsa kiraya veren icraya başvurabilir veya dava açabilir.
- Kiracı, bir yıldan kısa süreli kira sözleşmelerinde kira süresi içinde, bir yıl ve daha uzun süreli sözleşmelerde bir kira yılı içinde kira bedelini ödemediği için kendisine yazılı olarak iki haklı ihtarda bulunulmasına sebep olmuşsa kiraya veren tahliye davası açabilir.
- Kiracının veya birlikte yaşadığı eşinin aynı ilçe veya belde belediye sınırları içinde oturmaya elverişli bir konutu bulunması durumunda kiraya veren, sözleşmenin bitiminden başlayarak bir ay içinde tahliye davası açabilir.
Kira artışı, teminat bedeli, yan giderler ve yasal süreler nelerdir
İşyeri kiralarında mülkiyete bağlı vergiler mal sahibine, kullanıma bağlı giderler ise sözleşme esaslarına göre kiracıya ait olup, teminat bedeli ve yıllık kira artış oranları kanuni tavanlarla sınırlandırılmıştır. Ticari emlakta devir ve alt kira süreçlerinde de devralan veya alt kiracı bu mali düzenlemelerle karşılaşır.
Vergi, sigorta ve yan giderleri kim ve hangi sürede öder
Taşınmazın mülkiyetine ilişkin vergi ve zorunlu sigorta giderlerini kural olarak kiraya veren, kullanıma ilişkin kira ve yan giderleri ise aksine anlaşma yoksa her ayın sonunda kiracı öder. Kiralananla ilgili zorunlu sigorta, vergi ve benzeri yükümlülüklere, aksine kararlaştırılmadıkça kiraya veren katlanır. Aksine sözleşme veya kanunda özel hüküm bulunmadıkça taşınmaza ait bina vergisi kiraya veren tarafından ödenir ve taşınmazın mülkiyetine bağlı resmi kamu yükümlülükleri kural olarak kiralayana aittir.
Yan giderler bakımından kiraya veren, kiralananın kullanımıyla ilgili olmak üzere kendisi veya üçüncü kişi tarafından yapılan yan giderlere katlanmakla yükümlüdür ve kiraya verenin üstlendiği yan giderlerin ifa edilmemesi halinde kiracının yasal seçimlik hakları doğar. Kiralananın olağan kullanımından doğan ısıtma ve aydınlatma gibi yan giderler ise sözleşmede belirlenen esaslara tabidir. Kiracı, aksine sözleşme ve yerel adet olmadıkça kira bedelini ve gerekiyorsa yan giderleri her ayın sonunda ve süresinde ödemekle yükümlüdür; kiralanana ilişkin yan giderler en geç kira süresinin bitiminde kiracı tarafından ödenir.
İşyeri kirasında teminat bedeli sınırı ve vadeli hesap kuralları nelerdir
Çatılı işyeri ve konut kiralarında sözleşmeyle bir teminat bedeli kararlaştırılmışsa bu miktar üç aylık kira bedelini aşamaz ve nakit ödemelerin vadeli bir tasarruf hesabına yatırılması gerekir. Ticari emlakta devir ve alt kira işlemleri sırasında veya sözleşme başında teminat olarak para verilmesi kararlaştırılmışsa kiracı parayı vadeli bir tasarruf hesabına yatırır. Banka, yatırılan bu tutarları ancak iki tarafın rızasıyla veya kesinleşmiş icra takibi ya da mahkeme kararıyla geri verebilir.
Kira artış oranı sınırı ve kira tespit davası açma süreleri nelerdir
Yenilenen kira dönemlerinde yapılacak artış bir önceki kira yılındaki tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamaları geçemez; beş yılın sonunda ise emsal bedellere göre hakim tarafından yeni kira takdir edilir. Taraflarca anlaşma yapılmamışsa kira bedeli, tüketici fiyat endeksi on iki aylık ortalaması baz alınarak hakimce tayin edilir. Beş yıldan sonra yenilenen kiralarda hakim, emsal bedellere göre hakkaniyete uygun yeni kira bedelini takdir eder.
Kira bedelinin belirlenmesine ilişkin dava her zaman açılabilir. Ancak yeni kira döneminin başlangıcından en geç otuz gün önce dava açılırsa veya kiraya veren bu dava açma süresi içinde yazılı ihtar çekmişse, belirlenecek kira bedeli o yeni kira döneminin başlangıcından itibaren geçerlilik kazanır. Ticari emlakta devir ve alt kira yoluyla sözleşmeyi sürdüren taraflar için de kira tespiti süreleri aynı takvime tabidir.
Sözleşme süre türleri, ayıp dereceleri ve devir işlemleri arasındaki farklar nelerdir
Kira hukukunda sözleşmenin belirli veya belirsiz süreli olması, teslimdeki ayıbın önemli olup olmaması ve işlemin alt kira mı yoksa kira devri mi olduğu tarafların başvurabileceği hukuki yolları doğrudan değiştirir. Her kavram kendi içinde farklı hak ve sınırlar barındırır.
Belirli süreli ve belirli olmayan süreli kira sözleşmeleri arasındaki fark nedir
Belirli süreli ve belirli olmayan süreli kira sözleşmeleri arasındaki temel fark, sözleşmenin herhangi bir bildirime gerek kalmaksızın kendiliğinden sona ereceği bir bitiş tarihinin kararlaştırılmış olup olmamasıdır. Kira sözleşmesi belirli veya belirli olmayan bir süre için yapılabilir. Kararlaştırılan sürenin geçmesiyle herhangi bir bildirim olmaksızın sona erecek kira sözleşmesi kanunen belirli sürelidir; taraflarca süresi açıkça kararlaştırılmamış olan diğer kira sözleşmeleri ise belirli olmayan bir süre için yapılmış sayılır.
Kiralananın önemli ayıpla ve önemli olmayan ayıpla teslimi arasındaki fark nedir
Taşınmazın önemli ayıpla teslim edilmesi ile önemli olmayan ayıpla teslim edilmesi arasındaki fark, kiracının borçlunun temerrüdü hükümlerine başvurup başvuramayacağı noktasında ortaya çıkar. Kiralananın önemli ayıplarla teslimi halinde kiracı, borçlunun temerrüdüne veya kiraya verenin ayıptan sorumluluğuna ilişkin hükümlere başvurabilir. Kiralananın önemli olmayan ayıplarla tesliminde ise kiracı, kiralananda sonradan ortaya çıkan ayıplardan dolayı kiraya verenin sorumluluğuna başvurabilir.
Alt kira ile kira ilişkisinin devri arasındaki farklar nelerdir
Ticari emlakta devir ve alt kira arasındaki temel fark, kira ilişkisinin devrinde asıl kiracının sözleşmeden çıkıp yerine yeni kiracının geçmesi, alt kirada ise asıl kiracının sözleşme tarafı olarak kalmaya devam etmesidir. Kira ilişkisini devralan kişi, kiraya verenin yazılı rızasıyla kira sözleşmesinde kiracının yerine geçer. Buna karşılık alt kirada asıl kira ilişkisi sürer ve alt kiracı, kiralananı asıl kiracının kiraya verene karşı sahip olduğu kullanım hakkından farklı veya geniş bir şekilde kullanamaz.
Kiracının temerrüdü, özen borcuna aykırılık ve yeniden kiralama yasağı riskleri nelerdir
Kiracının kira bedelini ödememesi veya taşınmaza kasten ağır zarar vermesi sözleşmenin feshi riskini doğururken, mal sahibinin tahliye sonrası yeniden kiralama yasağını ihlal etmesi tazminat ödeme yükümlülüğüne yol açar. Ticari emlakta devir ve alt kira süreçlerinde de bu yasal yaptırımlar tarafları bağlar.
Kira borcunun ödenmemesi ve taşınmaza ağır zarar verilmesi durumunda fesih riski nedir
Kiracının kira veya yan gider borcunu ödememesi ya da işyerine kasten ağır zarar vermesi durumunda, kiraya veren en az otuz günlük süre tanıyarak sözleşmeyi feshedebilir. Kiracı muaccel olan kira bedelini veya yan gideri ödemezse kiraya veren kiracıya yazılı olarak bir mehil verebilir; işyeri kiralarında ve konut sözleşmelerinde kiracıya tanınacak bu yasal temerrüt süresi en az otuz gündür. Verilen otuz günlük süre içinde borç ifa edilmezse kiraya veren kira sözleşmesini feshedeceğini bildirir.
Kullanım sırasındaki davranışlar açısından da kiracının komşuluk hukukuna ve özen borcuna aykırı davranışları akde aykırılık teşkil eder. Özellikle işyeri kiralarında kiracının kiralanana kasten ağır zarar vermesi halinde kiraya veren en az otuz günlük fesih ihtarı çekebilir. Ticari emlakta devir ve alt kira ilişkilerinde de taşınmaza zarar verilmesi aynı fesih riskini gündeme getirir.
Üç yıllık yeniden kiralama yasağı ve kiraya verenin tazminat sorumluluğu nedir
İhtiyaç veya yeniden inşa nedeniyle kiracısını tahliye ettiren mal sahibi, haklı bir sebep olmadan üç yıl boyunca işyerini başkasına kiralayamaz; aksi halde eski kiracısına en az bir yıllık kira tutarında tazminat öder. Kiraya veren, gereksinim amacıyla kiralananın boşaltılmasını sağladığında haklı sebep olmaksızın kiralananı üç yıl geçmedikçe eski kiracısından başkasına kiralayamaz. Aynı şekilde yeniden inşa ve imar amacıyla boşaltılan taşınmazlar, eski haliyle haklı sebep olmaksızın üç yıl geçmedikçe başkasına kiralanamaz. Kiraya veren, yeniden kiralama yasaklarına aykırı davrandığı takdirde eski kiracısına son kira yılında ödenmiş olan bir yıllık kira bedelinden az olmamak üzere tazminat ödemekle yükümlüdür.
Sık sorulan sorular
İşyeri kiralamalarında ve ticari emlakta devir ve alt kira işlemlerinde mülk sahipleri ile kiracıların karşılaştığı temel hukuki sorular aşağıda yer almaktadır.
İşyeri kirasında mal sahibi devir işlemine rıza vermekten kaçınabilir mi
İşyeri kiralarında mal sahibi, haklı bir sebep bulunmadığı sürece kira ilişkisinin devrine yazılı rıza vermekten kaçınamaz; devir gerçekleştiğinde ise eski kiracı sözleşme bitimine kadar ve en fazla iki yıl süreyle yeni kiracıyla birlikte müteselsilen sorumlu olmaya devam eder.
Ticari kiralamalarda hava parası veya üç aylık kirayı aşan teminat bedeli alınabilir mi
Ticari kiralamalarda kiracıya kira bedeli ve yan giderler dışında ödeme yükümlülüğü getirilemeyeceği için hava parası alınması geçersizdir ve sözleşmeyle belirlenen teminat bedeli üç aylık kira tutarını aşamaz.
İhtiyaç nedeniyle tahliye edilen işyeri üç yıl dolmadan başkasına kiralanırsa ne olur
Gereksinim nedeniyle boşaltılan bir işyeri haklı sebep olmaksızın üç yıl geçmeden eski kiracıdan başkasına kiralanırsa, mal sahibi eski kiracısına son kira yılında ödenen bir yıllık kira bedelinden az olmamak üzere tazminat ödemek zorunda kalır.
Kiraya veren on yıllık uzama süresi sonunda sözleşmeyi nasıl sona erdirebilir
Kiraya veren, on yıllık uzama süresi tamamlandığında, bunu izleyen ve uzayan her kira yılının bitiminden en az üç ay önce yazılı bildirimde bulunarak gerekçe göstermeden sözleşmeyi sona erdirebilir. Ticari emlakta devir ve alt kira kurallarından tahliye sürelerine kadar tüm bu yasal çerçeveye uyulması, hem mülk sahibinin hem de kiracının haklarını korur.
