- startkeyzirve
- 0Yorumlar
- 56Görüntülenme
İzmir Büyükşehir Belediyesi, bina kimlik belgesi çalışmasında Bornova ve Bayraklı’daki binaları tek tek inceliyor ve sonuçları açık veri olarak yayımlıyor (İzBB açık veri). Aşağıdaki harita bu veriyi iki ilçenin 70 mahallesi için özetler: Bornova’da 55.972, Bayraklı’da 31.145 binada taşıyıcı sistem ve ruhsat bilgisi. Haritanın altındaki “Renkler ve terimler ne anlama geliyor?” kutusu yığma, betonarme ve diğer terimleri açıklar.
Harita
Renkler ve terimler ne anlama geliyor?
- Renkler
- Her mahalle, seçtiğiniz göstergenin değerine göre boyanır: açık mavi %0-20, en koyu lacivert %80-100. Gri, oranı hesaplamaya yetecek kayıt olmadığını; çok açık gri, mahallenin veride hiç yer almadığını gösterir. Kalın koyu çizgi ilçe sınırıdır.
- Yığma bina
- Yükü kolon ve kirişlerin değil, tuğla, taş, briket gibi kargir birimlerle örülmüş taşıyıcı duvarların taşıdığı binadır. Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği donatısız yığma binayı “taşıyıcı duvarların donatı kullanılmadan sadece kargir birim ve harç kullanılarak oluşturulan” bina olarak tanımlar (TBDY 2018, md. 11.1.2) ve yığma binalara kat sınırı koyar (md. 11.1.3).
- Betonarme bina
- Yükü demir donatılı beton kolon, kiriş ve perde duvarların taşıdığı binadır; yönetmelik bu binalarda deprem yükünü taşıyan sistemi çerçeveler, perdeler ya da ikisinin birleşimi olarak tarif eder (TBDY 2018, md. 7.1.2). Verideki binaların yığma olmayanları betonarmedir.
- 1998 öncesi yönetmelik
- Bina kimlik belgesinde esas alınan deprem yönetmeliği yılı 1961, 1968 ya da 1975 olan binalardır; ruhsat, 1 Ocak 1998’de 1997 yönetmeliği yürürlüğe girmeden önce alınmıştır. Ruhsat tarihinize göre hangi yönetmeliğin geçerli olduğunu deprem yönetmeliği sorgulama aracında görebilirsiniz.
- Ruhsat bilgisi kayıtlı
- Bina kimlik belgesinde ruhsat tarihi ve esas alınan yönetmelik yazan binalardır. Bu alanın boş olması binanın ruhsatsız olduğu anlamına gelmez; belgede bilgi girilmemiştir. Bayraklı’da bu oran düşüktür; oradaki 1998 öncesi payları her mahallede binaların küçük bir bölümüne dayanır.
| Mahalle | İlçe | Bina | Yığma | Ruhsat bilgisi | 1998 öncesi |
|---|
Kaynak: İzmir Büyükşehir Belediyesi Açık Veri Portalı, Bina Kimlik Belgesi, CC BY 4.0; belge tarihi 06.11.2026; Bornova 55.972, Bayraklı 31.145 bina. Mahalle sınırları: © OpenStreetMap katkıcıları (ODbL). Bu bilgiler binaların depreme dayanıklılığını göstermez; kesin sonuç riskli yapı tespitiyle alınır.
İki ilçede veriler ne gösteriyor?
Bornova'da binaların %25,3'i, Bayraklı'da %26,3'i yığma; geri kalanı betonarme. Ruhsat bilgisi Bornova'da binaların %49,9'inde, Bayraklı'da %16,6'inde kayıtlı. Kayıtlı binaların Bornova'da %78,5'i, Bayraklı'da %46,3'i 1998 öncesi yönetmeliklere (1961, 1968, 1975) göre ruhsat almış.
Haritayı okurken dikkat edilecekler
Ruhsat bilgisi kayıtta olmayan binalar ruhsatsız demek değildir; belgede o alan boş bırakılmıştır. Bu yüzden 1998 öncesi oranı yalnız ruhsat bilgisi kayıtlı binalar içinde hesaplanır ve kayıtlı binası 50'den az olan mahallelerde (14 Bornova, 3 Bayraklı mahallesi) gösterilmez. Bayraklı'da ruhsat bilgisi binaların küçük bir bölümünde kayıtlı olduğu için oradaki oranlar daha az binaya dayanır.
Bornova'da İzBB'nin 2021 mahalle bina sayımıyla karşılaştırıldığında Barbaros, Beşyol, Egemenlik, Erzene, Gökdere, Gürpınar, Karaçam, Kavaklıdere, Kayadibi, Kazımdirik, Kurudere, Sarnıçköy, Yakaköy, Çiçekli mahallelerinde kayıtlı bina sayısı belirgin biçimde az; bu mahallelerde tablo bütün binaları kapsamıyor olabilir. Bayraklı'nın 100. Yıl mahallesi veride yer almıyor. Veri, belge tarihi olan 06.11.2026 itibarıyladır.
Yığma ya da eski yönetmelik, bir binanın tek başına riskli olduğunu göstermez; yapım kalitesi, zemin, bakım ve sonradan yapılan değişiklikler belirleyicidir. Binanızın durumunu kesin olarak riskli yapı tespiti gösterir.
Kendi binanızı sorgulamak için
Yapı ruhsatınızın tarihinden hangi deprem yönetmeliğinin yürürlükte olduğunu deprem yönetmeliği sorgulama aracıyla görebilirsiniz. İzmir Büyükşehir Belediyesinin bina kimlik sorgusu envanteri tamamlanan binaların kaydını gösterir.
Veri: İzmir Büyükşehir Belediyesi Açık Veri Portalı, Bina Kimlik Belgesi, CC BY 4.0. Mahalle sınırları: © OpenStreetMap katkıcıları.
