Akıllı Ev Sistemleri Kurarken Bilmeniz Gereken Yasal Kurallar

Aydınlatma ve iklimlendirmeyi uzaktan yöneten akıllı ev sistemleri mobil kontrol paneli ve otomasyon ünitesi.

Akıllı Ev Sistemleri Nedir?

Akıllı ev sistemleri, ev cihazlarını uzaktan yönetir.

Daire mi ortak yer mi?

Kat Mülkiyeti Kanunu, tamamlanmış bir yapının kat, daire, iş bürosu ya da dükkan gibi ayrı ve başlı başına kullanılabilen bölümleri üzerinde bağımsız mülkiyet kurulabileceğini söyler. Kanun bu bölümlere bağımsız bölüm, üzerlerindeki hakka kat mülkiyeti, hakkın sahibine de kat maliki adını verir.

Bağımsız bölümlerin dışında kalan ve korunmaya, ortaklaşa kullanmaya ya da faydalanmaya yarayan yerler ortak yerdir. Ortak kullanma, korunma veya faydalanma için zorunlu olan başka yer ve şeyler de bu tanıma girer. Akıllı ev sistemleri için yapılacak işte kanun, daire içindeki işle ortak yerdeki işe ayrı kurallar koyar.

Kanunun saydığı ortak yerler arasında avlular, genel giriş kapıları, merdivenler, asansörler ve koridorlar var. Çatılar, bacalar ve genel dam terasları da ortak yer sayılır. Her kat malikinin kendi bölümü dışında kalan elektrik tesisleri ile telefon, radyo ve televizyon için ortak şebeke ve antenler de bu listededir.

Kat malikleri ortak yerlerde ortak malik olarak paydaştır. Bu yerlerden faydalanma hakkının adı kullanma hakkıdır. Bağımsız bölüm devredildiğinde ya da kiraya verildiğinde eklentiler ve ortak yerler de kendiliğinden devredilmiş veya kiralanmış olur.

Ortak yerde kurulum için kat maliklerinin rızası

Kat malikleri ana gayrimenkulün bakımına bakmak, mimari durumunu, güzelliğini ve sağlamlığını titizlikle korumak zorundadır. Bir kat maliki, bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası olmadan ortak yerlerde inşaat, onarım ve tesis yaptıramaz. Akıllı ev sistemleri için çatıya, merdivene ya da ortak şebekeye tesis kurulacaksa bu yazılı rıza aranır.

Kanunun yenilik ve ilaveler maddesi de kat maliklerinin ortak yerlerde kendi başlarına değişiklik yapamayacağını söyler. Ortak yerleri düzgün hale getirecek, kullanımını daha rahat ve kolay yapacak ya da bu yerlerden alınan faydayı artıracak yenilik ve ilaveler, kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğuyla verdikleri kararla yapılır.

Yenilik ya da ilave çok masraflıysa veya yapının özel durumuna göre lüks sayılıyorsa, bundan faydalanmak istemeyen kat maliki gidere katılmak zorunda değildir. Gideri, yapılmasına karar veren kat malikleri öder. Binaya ortak kullanım için akıllı ev sistemleri kurulurken iş bu nitelikteyse masraf bu kurala göre paylaşılır.

Daire içinde yapılabilecek değişiklikler

Kat maliki kendi bağımsız bölümünde de anayapıya zarar verecek onarım, tesis ve değişiklik yapamaz. Akıllı ev sistemleri daire içine kurulurken bu sınır geçerlidir. Tavan, taban ya da duvarla birbirine bağlı bağımsız bölümlerin bağlantılı yerlerinde ise bu bölümlerin malikleri ortak rıza gösterirse anayapıya zarar vermeyecek onarım, tesis ve değişiklik yapılabilir.

Kat malikleri bağımsız bölümlerini, eklentileri ve ortak yerleri kullanırken doğruluk kurallarına uymak, birbirini rahatsız etmemek, birbirinin haklarını çiğnememek ve yönetim planına uymakla yükümlüdür. Bu borçlar kiracılara ve oturma hakkı sahiplerine de uygulanır. Kiralık dairesinde akıllı ev sistemleri kullanan kiracı da aynı kurallara bağlıdır.

Her kat maliki, ana gayrimenkule ve diğer bağımsız bölümlere kusuruyla verdiği zarardan diğer kat maliklerine karşı sorumludur. Akıllı ev sistemleri kurulurken komşu daireye ya da ortak tesise kusurla zarar verilirse bu sorumluluk doğar.

Ruhsat ve yapı denetimi

İmar Kanununa göre ruhsat alınmış yapılarda herhangi bir değişiklik yapmak için yeniden ruhsat almak gerekir. Bağımsız bölümlerin brüt alanı artmıyor ve nitelikleri değişmiyorsa bu ruhsat hiçbir vergi, resim ve harca tabi olmaz.

Aynı madde bazı işleri ruhsat dışında tutar. Derz, iç ve dış sıva, boya, badana, doğrama, döşeme ve tavan kaplamaları, elektrik ve sıhhi tesisat tamirleri, çatı onarımı ve kiremit aktarılması ruhsata tabi değildir. Belediyelerin imar yönetmeliklerinde belirtilen ve taşıyıcı unsuru etkilemeyen diğer tadilat ve tamiratlar da ruhsat istemez. Akıllı ev sistemleri için yapılacak iş bu listede yoksa ve taşıyıcı unsuru etkiliyorsa ruhsat istisnasına girmez.

Yapı Denetimi Hakkında Kanuna göre yapı denetim kuruluşları, denetçi mimar ve mühendisler, proje müellifleri, laboratuvar görevlileri ve yapı müteahhidi, ruhsata ya da fen, sanat ve sağlık kurallarına aykırı, eksik veya hatalı yapımdan doğan yapı hasarından kusurları oranında sorumludur. Bu sorumluluk yapı kullanma izninin alındığı tarihten başlar. Taşıyıcı sistem için on beş yıl, taşıyıcı olmayan diğer kısımlar için iki yıl sürer.

Yapı kullanma izni alındıktan sonra ilgili idareden izin alınmadan yapılan esaslı tadilattan doğan yapı hasarından ise izinsiz tadilatı yapan sorumludur.

Binalarda enerji verimliliği

Enerji Verimliliği Kanununun amacı, enerjinin etkin kullanılması, israfının önlenmesi, enerji maliyetlerinin ekonomi üzerindeki yükünün hafifletilmesi ve çevrenin korunması için enerji kaynaklarının ve enerjinin kullanımında verimliliği artırmaktır.

Merkezi ısıtma sistemi olan binalarda, merkezi ya da lokal ısı veya sıcaklık kontrol cihazlarıyla ısınma maliyetlerini ısı kullanım miktarına göre paylaştıran sistemler kullanılır. Kanun, buna aykırı hazırlanan projelerin ilgili mercilerce onaylanmayacağını söyler.

Mesken amaçlı binalarda, ticari binalarda ve hizmet binalarında uygulanacak mimari tasarım, ısıtma, soğutma, ısı yalıtımı, sıcak su, elektrik tesisatı ve aydınlatma normları ile asgari performans kriterleri yönetmelikle düzenlenir. Bu yönetmelik toplam inşaat alanı yönetmelikte belirlenen binalara uygulanır. Yönetmeliğe aykırı hareket edilirse ilgili idare yapı kullanma izni vermez.

Yönetmeliğe göre hazırlanan yapı projeleri kapsamında enerji kimlik belgesi düzenlenir. Belgede en az binanın enerji ihtiyacı, yalıtım özellikleri, ısıtma ve soğutma sistemlerinin verimi ve binanın enerji tüketim sınıflandırması yer alır.

Cihaz ve kurulumda tüketici hakları

Tüketicinin Korunması Hakkında Kanuna göre ayıplı mal, teslim anında kararlaştırılan örnek ya da modele uymayan veya objektif olarak taşıması gereken özellikleri taşımayan maldır. Ambalajında, etiketinde, kullanma kılavuzunda, internet portalında ya da reklamlarında yazan özelliklerden birini taşımayan mal da ayıplı sayılır. Akıllı ev sistemleri için alınan bir cihaz bu durumlardan birindeyse ayıplıdır.

Montajı satıcı ya da onun sorumluluğundaki biri yapıyorsa, malın gereği gibi monte edilmemesi sözleşmeye aykırı ifa sayılır. Montajı tüketicinin yapması öngörülmüşse, montaj talimatındaki yanlışlık ya da eksiklik yüzünden hatalı yapılan montaj da sözleşmeye aykırı ifadır.

Malın ayıplı olduğu anlaşılırsa tüketici sözleşmeden dönebilir ya da malı alıkoyup ayıp oranında indirim isteyebilir. Aşırı masraf gerektirmiyorsa, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere ücretsiz onarım da isteyebilir. İmkân varsa malın ayıpsız bir misliyle değiştirilmesini seçmek de mümkündür. Satıcı, tüketicinin tercih ettiği talebi yerine getirmekle yükümlüdür. Ücretsiz onarım ve değiştirme hakları üreticiye ya da ithalatçıya karşı da kullanılabilir.

Teslim tarihinden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıpların teslim tarihinde var olduğu kabul edilir. Bu durumda malın ayıplı olmadığını satıcı ispat etmek zorundadır.

Ayıplı hizmet, sözleşmede belirlenen süre içinde başlamayan ya da kararlaştırılan ve objektif olarak taşıması gereken özellikleri taşımayan hizmettir. Akıllı ev sistemleri kurulumunda hizmet ayıplı çıkarsa tüketici, hizmetin yeniden görülmesini, ortaya çıkan eserin ücretsiz onarımını, ayıp oranında indirimi ya da sözleşmeden dönmeyi sağlayıcıdan isteyebilir.

Üretici ve ithalatçılar, tüketiciye yönelik mallar için içeriği yönetmelikle belirlenen bir garanti belgesi düzenlemek zorundadır. Belgeyi eksiksiz doldurup tüketiciye vermek satıcının sorumluluğudur. Garanti süresi malın teslim tarihinden başlar ve en az iki yıldır. Hangi malların garanti belgesiyle satılması gerektiği yönetmelikle belirlenir.

Satıcı, sağlayıcı, üretici ya da ithalatçı, tüketicinin yasal hakları saklı kalmak kaydıyla değişim, onarım, bakım veya bedel iadesi için ek taahhütte bulunabilir. Kanun buna ihtiyari garanti der. Taahhüt süresince bu hakların kullanılması için tüketiciden masraf istenemez.

Kaynaklar:

Yorum Yap