- startkeyzirve
- 0Yorumlar
- 68Görüntülenme
Taşınmaz kiralama sürecinde mülk sahibi ile kiracı arasındaki gider dağılımı, kullanım hakkı ile mülkiyet yükümlülüklerinin birbirinden ayrılması esasına dayanır ve kiralık evde kombi bozulursa kim öder araştırmasında temel ölçüt arızanın niteliğidir. Kiralanan konut veya çatılı işyerinin sözleşme boyunca kullanıma uygun tutulması mülk sahibinin sorumluluğundayken, günlük kullanıma bağlı olağan bakım ve temizlik giderleri kiracı tarafından karşılanır (Türk Borçlar Kanunu).
Kira ilişkisi kurulduğu andan tahliye aşamasına kadar ortaya çıkan tesisat arızaları, vergi ve sigorta ödemeleri, kira artış sınırları ile tahliye şartları belirli kanuni sürelere bağlanmıştır. Tarafların hak kaybına uğramaması için bildirim yükümlülüklerini yazılı olarak yerine getirmesi ve kanunda öngörülen sürelere eksiksiz uyması gerekir.
Kiralık evde kombi bozulursa kim öder ve masraf paylaşımının yasal dayanağı nedir
Kira sözleşmelerinde masraf paylaşımının yasal dayanağı, kiraya verenin taşınmazı kullanıma elverişli bulundurma borcu ile kiracının özenle kullanma yükümlülüğünü düzenleyen kanun hükümleridir ve kiralık evde kombi bozulursa kim öder konusu bu iki temel kural çerçevesinde çözümlenir. Taraflar arasındaki hak ve borçlar kanuni düzenlemelerle resmi olarak bağlayıcı kılınmıştır (Türk Borçlar Kanunu).
Kiraya verenin taşınmazı kullanıma elverişli teslim ve bulundurma borcu
Kiraya veren, kiralanan taşınmazı taraflarca kararlaştırılan tarihte sözleşmede amaçlanan kullanıma elverişli bir durumda kiracıya teslim etmekle yükümlüdür. Teslim sonrasında da taşınmazı kira sözleşmesi süresince kiracının kullanımına elverişli halde bulundurmak kiraya verenin temel borçları arasında yer alır ve kiralık evde kombi bozulursa kim öder uyuşmazlıklarında bu asli borç esas alınır. Konut ve çatılı işyeri kiralarında, kiracı aleyhine yapılacak sözleşme değişiklikleriyle kullanıma elverişli bulundurma borcunun kapsamı asla daraltılamaz; kanuni düzenlemeler uyarınca ortaya çıkan bu haklar yetkili mahkemeler nezdinde korunur (Türk Borçlar Kanunu).
Kiracının kira ödeme, özenle kullanma ve komşulara saygı gösterme borcu
Kiracı, kira sözleşmesi kapsamında kiralanan taşınmazın kullanımına karşılık olarak asli ve temel yükümlülüğü olan kira bedelini ödemekle kanunen yükümlüdür. Kira bedelini ödeme borcunun yanı sıra kiracı, teslim aldığı taşınmazı sözleşmeye uygun biçimde özenle kullanmak zorundadır ve kiralık evde kombi bozulursa kim öder değerlendirmesi yapılırken cihazın özenli kullanılıp kullanılmadığına bakılır. Ayrıca kiracı, kiralananın bulunduğu taşınmazda oturan diğer kişiler ile komşulara karşı gereken saygıyı göstermekle kanunen yükümlü kılınmıştır (Türk Borçlar Kanunu).
Kiralık evde kombi bozulursa kim öder ve tesisat masrafları hangi durumlarda ortaya çıkar
Tesisat ve taşınmaz masrafları; kiralananın teslim anında mevcut olan ayıplarda, kullanım süresi içinde sonradan gelişen arızalarda, bina genelindeki yenilemelerde ve taşınmazın kullanılamadığı olağanüstü durumlarda ortaya çıkar. Ev sahibi veya kiracı olarak kiralık evde kombi bozulursa kim öder sorusuyla karşılaştığınızda, arızanın teslim sırasında mı yoksa kullanım sürecinde mi meydana geldiğini tespit etmeniz gerekir (Türk Borçlar Kanunu).
Teslim anındaki önemli ayıplar ile sonradan çıkan kombi ve tesisat arızaları
Kiralananın önemli ayıplarla teslim edilmesi hâlinde kiracı, borçlunun temerrüdüne veya kiralananın sonradan ayıplı duruma gelmesine ilişkin hükümlere başvurabilir. Teslim anında mevcut olup kiralananın kullanılmasını ciddi surette engelleyen tesisat bozukluklarıyla karşılaştığınızda, kiracı olarak ayıptan doğan haklarınızı derhal kullanabilirsiniz ve bu haklar yetkili mahkemeler nezdinde korunur. Taşınmaz teslim alındıktan sonra ayıplı duruma gelirse veya kullanım sürecinde kombinin arızalanması ya da tesisatın patlaması yaşanır ve kiralık evde kombi bozulursa kim öder durumu gündeme gelirse, kiracı oluşan zararın ve ayıpların giderilmesini kiraya verenden talep edebilir (Türk Borçlar Kanunu).
Bina genelinde yapılan tesisat yenilemeleri ve kiracının yaptığı değişiklikler
Kiraya veren, kiralananda kira sözleşmesinin feshini gerektirmeyen ve kiracıdan katlanması beklenebilecek yenilik ve değişiklikleri serbestçe yapabilir. Bina genelindeki tesisat yenilemesi ve enerji verimliliği yatırımları kiracının kullanım hakkını engellemiyorsa, kiracı olarak bu çalışmalara katlanmanız gerekir ve kiralık evde kombi bozulursa kim öder tartışması dışında kalan bu yenilemeler mülk sahibince yürütülür. Diğer yandan kiracı da kiraya verenin yazılı rızasıyla kiralananda yenilik ve değişiklikler yapabilir; yazılı izin alınarak eve taktırılan ilave radyatör veya modern tesisat donanımlarının tahliye sırasında sökülmesi ve taşınmazın eski hâle getirilmesi kiraya veren tarafından talep edilemez (Türk Borçlar Kanunu).
Taşınmazın kiracı tarafından kullanılamadığı durumlar
Kiralanan taşınmaz kullanıma elverişli bulundurulduğu sürece, kiracının kendisinden kaynaklanan bir sebeple kullanılmasa bile kira bedeli ödenmek zorundadır. Ancak kiracının şahsi kusuru olmaksızın taşınmazın kullanımının engellendiği olağanüstü durumlarda, kiraya verenin bu süreçte tasarruf ettiği giderler kira bedelinden düşülür ve kiralık evde kombi bozulursa kim öder hesabında olduğu gibi hakkaniyet gözetilir. Ayrıca kiraya verenin kiralananı bu dönemde başka bir şekilde değerlendirerek elde ettiği veya elde etmekten kaçındığı yararlar da kiracının ödeyeceği kira bedelinden indirilir (Türk Borçlar Kanunu).
Tadilat, sözleşme devri ve tahliye işlemlerinin şartları nelerdir
Kiralanan taşınmazda tadilat yapılması, alt kira ilişkisi kurulması, sözleşmenin devredilmesi ve tahliye talebinde bulunulması kanunda yazılı rıza, haklı sebep ve bildirim şartlarına bağlanmıştır. Taraflar kiralık evde kombi bozulursa kim öder gibi teknik konuların yanı sıra sözleşmenin devri ve sona erdirilmesi işlemlerinde de bu kanuni şartlara uymak zorundadır (Türk Borçlar Kanunu).
Kiracının tesisat değişikliği, alt kira ve sözleşme devri yapabilmesinin şartları
Kiracı, kiraya verene zarar verecek bir değişikliğe yol açmamak koşuluyla kiralananı tamamen veya kısmen başkasına kiraya verebilir; ancak konut ve çatılı işyeri kiralarında mülk sahibinin yazılı rızası olmadıkça taşınmaz başkasına kiralanamaz ve kullanım hakkı devredilemez. Alt kiracı, kiralananı ilk kiracıya tanınan şartlardan daha farklı veya aykırı biçimde kullanamaz ve asıl kiraya verene karşı da sorumludur. Kira ilişkisini bir başkasına devretmek isteyen kiracı öncelikle kiraya verenin yazılı rızasını almak zorundadır, izinsiz devirler geçersiz sayılır; fakat işyeri kiralarında kiraya veren haklı bir sebep olmadıkça devre rıza göstermekten kaçınamaz. Sözleşmeyi devralan üçüncü kişi, kiralık evde kombi bozulursa kim öder kapsamındaki yükümlülükler dahil tüm hak ve borçlarda devreden kiracının yerine geçerek mülk sahibine karşı sorumlu olur (Türk Borçlar Kanunu).
Kiracı aleyhine ceza koşulu ve muacceliyet şartı koyma yasağı
Kira sözleşmesi düzenlenirken kiracıya kira bedeli ve yan giderler dışında başka bir ödeme yükümlülüğü getirilemez. Kira bedelinin zamanında ödenmemesi hâlinde ceza koşulu ödeneceğine ilişkin sözleşme hükümleri kanunen kesin olarak geçersizdir ve kiralık evde kombi bozulursa kim öder uyuşmazlıklarında da kiracıya bu tür ek cezalar yüklenemez. Aynı şekilde, kiranın bir taksidinin ödenmemesi durumunda sonraki aylara ait kira bedellerinin muaccel olacağına ilişkin sözleşme şartları da kanun gereği tamamen geçersiz sayılır (Türk Borçlar Kanunu).
Konut gereksinimi, yeniden inşa ve yeni malikin ihtiyacıyla tahliye şartları
Kiraya veren, kiralananı kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya kanunen bakmakla yükümlü olduğu diğer kişiler için konut gereksinimi sebebiyle tahliye ettirebilir. Kiralananın yeniden inşası veya imarı amacıyla esaslı onarımı, genişletilmesi ya da değiştirilmesi gerekli olup bu çalışma sırasında taşınmazda kullanım imkânsızsa yine tahliye davası açılabilir ve kiralık evde kombi bozulursa kim öder boyutunu aşan bu kapsamlı inşaat işleri tahliye sebebi oluşturur. Kiralananı sonradan edinen yeni malik ise taşınmazı kendisi veya yakınları için konut olarak kullanma zorunluluğu varsa, edinme tarihinden başlayarak bir ay içinde bu durumu kiracıya yazıyla bildirmelidir (Türk Borçlar Kanunu).
Tahliye taahhüdü, iki haklı ihtar ve kiracının başka konutu olması şartları
Kiracı, kiralananın teslim edilmesinden sonra taşınmazı belli bir tarihte boşaltmayı yazılı olarak üstlenmişse kiraya veren bu tarihten itibaren bir ay içinde tahliye talep edebilir. Kiracı, bir yıldan kısa süreli kira sözleşmelerinde kira süresi içinde veya bir yıldan uzun süreli kirada bir kira yılı içinde kira bedelini ödemeyerek iki haklı ihtara sebep olmuşsa mülk sahibi tarafından tahliye istenebilir. Ayrıca aynı ilçe veya belde sınırları içinde kiracının veya birlikte yaşadığı eşinin oturmaya elverişli bir konutu bulunması hâlinde, kiralık evde kombi bozulursa kim öder gibi bakım tartışmalarından bağımsız olarak kiraya veren tahliye davası açabilir (Türk Borçlar Kanunu).
Arıza bildirimi, onarım, kira indirimi ve tahliye süreci nasıl işler
Taşınmazda bir arıza meydana geldiğinde veya sözleşme sona erip tahliye aşamasına geçildiğinde, sürecin ilk adımını yazılı bildirim ve inceleme işlemleri oluşturur. Kiracı olarak kiralık evde kombi bozulursa kim öder hakkınızı koruyabilmeniz için arızayı gecikmeden mülk sahibine bildirmeniz ve onarım sürecindeki yasal adımları izlemeniz gerekir (Türk Borçlar Kanunu).
Arızanın kiraya verene bildirilmesi ve tamirat çalışmalarına izin verilmesi
Kiracı, kendisinin gidermekle yükümlü olmadığı ayıpları kiraya verene gecikmeksizin bildirmekle yükümlüdür ve ağır teknik arızaların ortaya çıkması hâlinde derhal yazılı bildirim yapmak kiracının kanundan doğan başlıca bildirim borçlarındandır. Bildirim sonrasında kiracı, kiralananın ayıplarının giderilmesine ya da zararların önlenmesine yönelik tamirat çalışmalarına kanunen katlanmakla yükümlüdür; ev sahibi veya yetkili teknik servis personeli tesisat onarımı için eve girmek istediğinde uygun zaman diliminde buna izin vermek zorundadır. Böylece kiralık evde kombi bozulursa kim öder süreci işletilirken, kiraya veren de bakım veya satış amacıyla kiralananı gezip görmek isteyenlere kiracının haklı menfaatlerini gözeterek uygun bir süre tanır (Türk Borçlar Kanunu).
Onarımın kiracı tarafından yaptırılıp kiradan düşülmesi veya ayıpsız benzeriyle değişim
Kiracı, kiraya verenden kiralanandaki ayıbın uygun bir sürede giderilmesini isteyebilir; bu sürede ayıp giderilmezse kiracı ayıbı kiraya veren hesabına giderebilir. Kiraya veren verilen makul sürede tamiratı yaptırmazsa, kiralık evde kombi bozulursa kim öder kuralı gereği kiracı arızayı bizzat giderterek bundan doğan alacağını kira bedelinden doğrudan indirebilir veya ayıbın giderilmesini istemek yerine taşınmazın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini yasal olarak talep edebilir. Buna karşılık kiraya veren de ayıbı gidermek yerine uygun bir süre içinde taşınmazı ayıpsız benzeriyle değiştirme yetkisini kullanabilir ve kiracıya malın ayıpsız benzerini verip uğradığı zararın tamamını karşılayarak onun diğer seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir (Türk Borçlar Kanunu).
Kira bedelinden ayıpla orantılı indirim talep edilmesi
Kiracı, kiralananın kullanımını etkileyen ayıpların varlığı hâlinde, ayıbın öğrenilmesinden giderilmesine kadar geçen süre için kira bedelinden ayıpla orantılı bir indirim isteyebilir. Taşınmazdaki teknik arızanın devam ettiği tüm aylar boyunca kira bedelinden ayıpla orantılı biçimde indirim yapılması kanuni bir haktır. Isınma veya sıcak su kesintisi yaşandığında kiralık evde kombi bozulursa kim öder sorusunun yanı sıra, ayıbın kiracı tarafından kiraya verene bildirildiği andan itibaren giderildiği tarihe kadar geçen dönem için kira bedelinden orantılı indirim talep edilebilir (Türk Borçlar Kanunu).
Tahliye sırasında taşınmazın incelenmesi ve gizli ayıpların bildirilmesi
Kiracı, kiralananı ne durumda teslim almışsa kira sözleşmesinin bitiminde o durumda geri vermekle yükümlüdür. Kiraya veren, geri verme sırasında kiralananın durumunu gözden geçirmek ve kiracının sorumlu olduğu eksiklikleri ona gecikmeksizin yazılı olarak bildirmek zorundadır; bu inceleme kiralık evde kombi bozulursa kim öder konusundaki sorumluluk sınırlarını da netleştirir. Teslim anında olağan incelemeyle belirlenemeyecek gizli ayıpların ortaya çıkması hâlinde ise mülk sahibi bunları tespit eder etmez kiracıya yazılı olarak bildirmelidir (Türk Borçlar Kanunu).
Vergi, yan giderler, kira artış sınırları ve yasal süreler nelerdir
Kira ilişkisinde zorunlu vergi ve sigorta ödemeleri, ortak giderler, yıllık kira artış tavanı ile ihtar ve dava süreleri kanunla kesin sınırlar içine alınmıştır. Mülk sahibi ve kiracı, kiralık evde kombi bozulursa kim öder hesabında olduğu gibi mali yükümlülüklerde ve yasal sürelerde de bu kurallara uymakla yükümlüdür (Türk Borçlar Kanunu).
Zorunlu sigorta, emlak vergisi ve ortak kullanım yan giderlerinin paylaşımı
Aksi kararlaştırılmadıkça, kiralananla ilgili zorunlu sigorta, vergi ve benzeri mali yükümlülüklere kiraya veren bizzat katlanmakla yükümlüdür. Mevzuat uyarınca öngörülen emlak vergisi ve bina sigortası gibi masraflar kural gereği doğrudan mülk sahibinin sorumluluğundadır ve kanunda aksi açıkça öngörülmedikçe mülkiyet hakkına dayalı mali yükümlülüklerin tamamı kiraya veren tarafından karşılanır. Ayrıca kiraya veren, kiralananın kullanımıyla ilgili olmak üzere kendisi veya üçüncü kişi tarafından yapılan yan giderlere de katlanmakla yükümlüdür; sözleşmede aksine geçerli bir hüküm bulunmadıkça taşınmazın ortak kullanımından doğan, ana gayrimenkulün korunmasına yönelik olan ve binanın ana yapısına dair yan giderler kiralık evde kombi bozulursa kim öder esasındaki gibi kiraya verene aittir (Türk Borçlar Kanunu).
Kira ödeme zamanı ve ödenmeyen kira için otuz günlük ihtar süresi
Kiracı, aksine sözleşme ve yerel âdet olmadıkça kira bedelini ve gerekiyorsa yan giderleri her ayın sonunda ve en geç kira süresinin bitiminde ödemekle yükümlüdür; sözleşmede özel bir hüküm yer almıyorsa yerel teamüller ve ay sonu ödeme kuralı geçerlilik taşır. Kira süresinin bitiminde muaccel hale gelen kira alacakları ile yan masraflar mülk sahibine eksiksiz ödenir ve kiralık evde kombi bozulursa kim öder kapsamında kiradan mahsup edilen bir onarım yoksa kiracı bu ödemeyi geciktiremez. Kiracı teslimden sonra muaccel olan kira bedelini veya yan gideri ödemezse, kiraya veren yazılı süre vererek sözleşmeyi feshedeceğini bildirebilir; konut ve çatılı işyeri kiralarında bu yazılı önel süresi kanunen en az otuz gündür ve yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren işlemeye başlar (Türk Borçlar Kanunu).
Yenilenen dönemde TÜFE oniki aylık ortalama sınırı ve beş yıl sonrası kira tespiti
Tarafların yenilenen kira dönemlerinde uygulayacağı kira bedeline ilişkin anlaşmaları, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki oniki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla geçerlidir. Sözleşmede TÜFE oniki aylık ortalama değişim oranını aşan bir kira artış katsayısı belirlenmiş olsa dahi fazlaya ilişkin kısım yasal sınır uyarınca kesin olarak hükümsüz sayılır; anlaşma yapılmamışsa yeni dönem kira bedeli hâkim tarafından TÜFE oniki aylık ortalama değişim oranını geçmemek kaydıyla belirlenir.
Beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde ise yeni kira bedeli hâkim tarafından TÜFE oniki aylık ortalama değişim oranı, kiralananın durumu, emsal bedeller ve hakkaniyet gözetilerek tayin edilir; kiralık evde kombi bozulursa kim öder gibi demirbaş unsurlar da taşınmazın durumu içinde değerlendirilir ve her beş yıldan sonraki kira yılında belirlenen bu yeni tutar üzerinden takip eden senelerde yeniden genel artış ilkeleri uygulanır (Türk Borçlar Kanunu).
Erken tahliyede makul süre, sözleşme uzaması ve tahliye davası açma süreleri
Kiracı, sözleşme süresine veya fesih dönemine uymaksızın kiralananı geri verirse borçları taşınmazın benzer koşullarla kiraya verilebileceği makul süre boyunca devam eder; ancak kiraya verenden kabul etmesi beklenebilecek ödeme gücüne sahip yeni bir kiracı bulursa kira borçlarından derhal kurtulur ve kiraya veren erken tahliye nedeniyle tasarruf ettiği giderler ile taşınmazı başka şekilde kullanarak elde ettiği kazançları kira bedelinden düşmek zorundadır. Konut kiralarında kiralık evde kombi bozulursa kim öder gibi konular dışında sözleşme süresinin uzaması ve dava süreleri şu şekildedir (Türk Borçlar Kanunu):
- Belirli süreli konut kiralarında kiracı, sürenin bitiminden en az onbeş gün önce bildirimde bulunmadıkça sözleşme aynı koşullarla bir yıl için uzar.
- Kiraya veren sözleşme süresinin bitimine dayanarak sözleşmeyi feshedemez; ancak on yıllık uzama süresi sonunda, bunu izleyen her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce yazılı bildirimde bulunmak şartıyla sebep göstermeksizin sözleşmeye son verebilir.
- İhtiyaç veya yeniden inşa nedeniyle tahliye davalarının, belirli süreli sözleşmelerde sürenin sonunda, belirsiz süreli sözleşmelerde ise fesih dönemlerine uyularak bir ay içinde açılması zorunludur.
- Taşınmazı sonradan edinen yeni malik, edinme tarihinden sonra altı ay geçmesi şartıyla tahliye davası açabileceği gibi dilerse sözleşme süresinin bitiminden itibaren bir ay içinde de dava açabilir.
Olağan bakım giderleri ile esaslı tesisat ayıpları arasındaki fark nedir
Kiralanan taşınmazda yapılan harcamalar, günlük kullanıma bağlı olağan bakım giderleri ile demirbaş ve ana tesisatta meydana gelen esaslı ayıplar olarak ikiye ayrılır. Kiralık evde kombi bozulursa kim öder sorusunu yanıtlarken yapılan işlemin periyodik temizlik mi yoksa parça ve tesisat arızası mı olduğuna bakılır (Türk Borçlar Kanunu).
Kiracıya ait küçük bakım masrafları ile kiraya verene ait ana tesisat onarımları
Kiracı, kiralananın olağan kullanımı için gerekli temizlik ve bakım giderlerini bizzat ödemekle yükümlü olup bu konuda yerel âdete de bakılır. Kombinin yıllık filtre temizliği ve basit musluk contası değişimi gibi ufak masraflar olağan bakım kapsamında kiracının sorumluluğundadır; sözleşmede aksine hüküm yoksa taşınmazın olağan biçimde kullanılması için gereken küçük tamiratlar kiracı tarafından karşılanmalıdır. Buna karşılık kiralık evde kombi bozulursa kim öder ayrımında ana tesisatın patlaması veya kombinin kendiliğinden arızalanması gibi esaslı onarımlar mülk sahibinin yükümlülüğündedir (Türk Borçlar Kanunu).
Kullanımdan doğan doğal yıpranma ile sözleşmeye aykırı tahribat farkı
Sözleşmeye uygun kullanma dolayısıyla kiralananda meydana gelen eskimelerden ve bozulmalardan kiracı sorumlu tutulamaz. Bu yasal kural gereği, kiralık evde kombi bozulursa kim öder incelemesinde olduğu gibi kombinin normal kullanıma bağlı doğal yıpranması da tahliye sırasında depozitodan kesilemez. Kiracının sözleşmeye aykırı kullanımı sonucu doğan bariz tahribatlar hariç olmak üzere, zamanın ve olağan kullanımın getirdiği doğal eskime mülk sahibi tarafından tazminata konu edilemez (Türk Borçlar Kanunu).
Tarafların hakları, tazminat sorumlulukları ve yasal yaptırımlar nelerdir
Kira sözleşmesine ve kanuni bildirim yükümlülüklerine aykırı hareket edilmesi, sözleşmenin derhal feshedilmesi, maddi hasarların tazmini veya hak kaybı gibi yaptırımlar doğurur. Kiralık evde kombi bozulursa kim öder uyuşmazlıklarında da kusur durumu ve bildirim zamanlaması tazminat sorumluluğunu doğrudan belirler (Türk Borçlar Kanunu).
Ağır ayıplarda kiracının sözleşmeyi fesih hakkı
Önemli nitelikteki ayıplar taşınmazın sözleşmede öngörülen amaç doğrultusunda kullanılmasını fiilen imkânsız kılarsa kiracının kira sözleşmesini fesih hakkı doğar. Ayıbın kiralananın öngörülen kullanıma elverişliliğini ortadan kaldırması ve verilen uygun sürede giderilmemesi hâlinde kiracı sözleşmeyi derhal feshedebilir. Kış aylarında ısınmayı tamamen engelleyen bir arızada kiralık evde kombi bozulursa kim öder tartışması çözülmez ve önemli ayıp giderilmezse kiracının fesih hakkı saklıdır; ancak kiraya verenin kendi kusuru bulunmadığını kanıtlaması durumunda kendisinden ayrıca tazminat istenemez (Türk Borçlar Kanunu).
Eşya hasarlarında kiraya verenin tazminat sorumluluğu ve kiracının bildirim ihmali
Kiraya veren, kendi kusuru olmadığını ispat etmedikçe kiralananın ayıplı olmasından doğan zararları kiracıya eksiksiz ödemekle yükümlü tutulmuştur; tesisat patlaması veya kombi arızası sebebiyle kiracının eşyalarında meydana gelen maddi hasarları kusurunu kanıtlayamayan kiraya veren tazmin eder. Kiralanandaki ayıbın kiracının kusurundan kaynaklanmadığı hallerde doğan her türlü fiili zarar mülk sahibinin yasal sorumluluk alanına girer ve kiralananda yenilik ve değişiklik düzenlemeleri yapılırken de kiraya veren kiracının menfaatlerini titizlikle gözetip ortaya çıkan haklı zararları karşılamak zorundadır. Ancak kiralık evde kombi bozulursa kim öder kuralına güvenerek kendisinin gidermekle yükümlü olmadığı ayıpları gecikmeksizin kiraya verene bildirmeyen kiracı, bu ihmali nedeniyle ortaya çıkan zarardan doğrudan sorumludur (Türk Borçlar Kanunu).
Değer artışı talep edememe ve tahliyede inceleme ihmalinin sonuçları
Aksine yazılı bir anlaşma yoksa kiracı, kiraya verenin rızasıyla kiralananda yaptığı yenilikler ve değişiklikler dolayısıyla taşınmazda meydana gelen değer artışının karşılığını mülk sahibinden isteyemez. Diğer taraftan tahliye aşamasında geri verme sırasındaki inceleme ve yazılı bildirim kiraya veren tarafından ihmal edilirse, kiralık evde kombi bozulursa kim öder konusundaki eksiklikler dahil olmak üzere kiraya veren kiracıyı her türlü sorumluluktan ibra etmiş sayılır ve sonradan tazminat talep edemez (Türk Borçlar Kanunu).
İhtar süresini kaçırma ve üç yıllık yeniden kiralama yasağına uymama yaptırımı
Taşınmazı sonradan edinen ve yasal bir aylık sürede kiracıya yazılı ihtarname göndermeyen yeni malik, o kira dönemi için altı aylık erken tahliye davası açma hakkını hukuken kaybeder. Kiraya veren, gereksinim amacıyla kiralananın boşaltılmasını sağladığında haklı sebep olmaksızın taşınmazı üç yıl geçmedikçe eski kiracısından başkasına kiralayamaz; yeniden inşa ve imar amacıyla boşaltılan taşınmazlar da eski hâliyle haklı sebep olmaksızın üç yıl geçmedikçe başkasına kiralanamayacağı gibi eski kiracının yeni 상태에서 öncelik hakkı vardır. Kiralık evde kombi bozulursa kim öder uyuşmazlıklarından bağımsız olan bu yeniden kiralama yasağı hükümlerine aykırı davranan kiraya veren, eski kiracısına son kira yılında ödenmiş olan bir yıllık kira bedelinden az olmamak üzere tazminat ödemekle yükümlüdür (Türk Borçlar Kanunu).
Sık sorulan sorular
Kira ilişkisinde kombi ve tesisat bakımı, onarım masraflarının kiradan mahsubu, eşya hasarları ve depozito kesintileri hakkında mülk sahipleri ile kiracıların karşılaştığı temel soruların yanıtları aşağıda yer almaktadır.
Kombinin yıllık bakımını ve musluk contası değişimini kim öder
Kombinin yıllık filtre temizliği ve musluk contası değişimi gibi olağan kullanıma bağlı küçük bakım giderlerini, sözleşmede aksine bir hüküm yoksa yerel âdet uyarınca kiracı öder (Türk Borçlar Kanunu).
Ev sahibi bozulan kombiyi yaptırmazsa kiracı tamir bedelini kiradan düşebilir mi
Kiracı arızayı bildirip uygun süre tanımasına rağmen ev sahibi makul sürede onarımı yaptırmazsa, kiralık evde kombi bozulursa kim öder ilkesi uyarınca kiracı tamiratı kiraya veren hesabına yaptırarak ödediği tutarı kira bedelinden doğrudan düşebilir (Türk Borçlar Kanunu).
Tesisat patlaması nedeniyle kiracının eşyaları zarar görürse kim karşılar
Tesisat patlaması veya kombi arızası kiracının kusurundan kaynaklanmıyorsa ve kiraya veren kendi kusuru bulunmadığını ispat edemiyorsa, kiracının eşyalarında oluşan maddi hasarı kiraya veren karşılar (Türk Borçlar Kanunu).
Evden çıkarken kombinin doğal eskimesi depozitodan kesilebilir mi
Sözleşmeye uygun kullanımdan kaynaklanan doğal yıpranma ve eskimelerden kiracı sorumlu tutulamayacağı için, bariz bir kullanıcı tahribatı olmadıkça kombinin doğal eskimesi depozitodan kesilemez (Türk Borçlar Kanunu).
