Takyidat Ne Demek? Takyidat Belgesi Nasıl Alınır?

• startkeyzirve
• 0Yorumlar
• 222Görüntülenme

Takyidat, tapu kaydında mülkiyet hakkını kısıtlayan kayıtların ortak adıdır. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü bu kapsamda şerhleri, beyanları, irtifak haklarını, gayrimenkul mükellefiyetini, vakıf belirtmesini ve rehinleri sayar. Bir taşınmazın devri veya alımı öncesinde mülkiyetin üzerinde herhangi bir sınırlandırma bulunup bulunmadığı tapu kütüğündeki bu kısıtlamaların incelenmesiyle anlaşılır.

Takyidat Ne Demek? Tapu Sicilindeki Anlamı

Gayrimenkul hukukunda taşınmaz mülkiyeti kural olarak sahibine tam kullanım, yararlanma ve tasarruf yetkisi verir. Ancak gerek malikin taraf olduğu hukuki işlemler gerekse mahkeme ya da icra kararları bu hakları sınırlandırabilir. Tapu kütüğüne işlenen ve malikin tasarruf yetkisini daraltan ya da üçüncü kişilere hak tanıyan tüm hukuki kayıtlar takyidat şemsiyesi altında toplanır.

Tapu Kaydında Hangi Kısıtlamalar Yer Alır?

Türk Medeni Kanunu’na göre tapu kütüğüne tescil, şerh ve beyan hanelerinde farklı türde kısıtlamalar kaydedilmektedir. Tapu kaydında karşılaşılabilecek başlıca takyidat türleri şunlardır:

Türk Medeni Kanunu’nun 1008. maddesinde tapu kütüğüne mülkiyet, irtifak hakları, taşınmaz yükleri ve rehin haklarının tescil edileceği düzenlenmiştir. Aynı Kanun’un 1009. maddesinde arsa payı karşılığı inşaat, taşınmaz satış vaadi, kira, alım, önalım ve gerialım sözleşmelerinden doğan hakların şerh edilebileceği, şerh verilmekle bu hakların sonradan hak kazanan üçüncü kişilere karşı ileri sürülebileceği belirtilir.

Ayrıca TMK 1010. maddesi uyarınca çekişmeli hakların korunmasına ilişkin mahkeme kararları, haciz, iflas kararı ya da konkordato mühleti gibi tasarruf yetkisini kısıtlayan işlemler kütüğe şerh edilir. TMK 1012. maddesine göre taşınmazın eklentileri malikin istemiyle beyanlar sütununa yazılırken, TMK 194. maddesi uyarınca da malik olmayan eş tapu kütüğüne aile konutu şerhi işlenmesini isteyebilir.

Kamulaştırma Kanunu’nun 8. maddesinde de bu kavram açıkça yer bulur; kamu idaresi satın aldığı taşınmazın “tüm takyidat ve haklardan arındırıldığını” bildiren yazıyla birlikte tescil işlemlerini yürütür.

Takyidat Belgesi Nedir, Nasıl Alınır?

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü açıklamalarına göre tapu kaydı örneği Web Tapu uygulaması üzerinden talep edilebilmektedir. Başvuru Web Tapu’dan yapıldığında tapu müdürlüğüne gitmeden talep karşılanabilir.

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’nün belirttiği kurala göre taşınmaz maliki ile kütükte kayıtlı hak sahipleri tapu kaydı örneği için döner sermaye hizmet bedeli ödemez. Ancak kanuni harç yükümlülüğü bakımından mevzuatta böyle bir istisna tanınmamıştır.

Kimler Tapu Kaydı Örneği İsteyebilir?

Tapu sicilinin aleniyeti Türk Medeni Kanunu’nun 1020. maddesiyle güvenceye bağlanmıştır. Madde hükmüne göre tapu sicili herkese açıktır. İlgisini inanılır kılan herkes, tapu kütüğündeki ilgili sayfanın ve belgelerin kendisine gösterilmesini ya da bunların bir örneğinin verilmesini tapu idaresinden isteyebilir. Kanun ayrıca “kimse tapu sicilindeki bir kaydı bilmediğini ileri süremez” kuralını koymuştur. Dolayısıyla taşınmaz satın alacak kişilerin yatırım kararı öncesinde kütükteki kısıtlamaları incelemesi esastır.

Sık Karıştırılan Terimler: Şerh, Beyan ve İpotek

Takyidat kapsamındaki kayıtlar kütükte farklı sütunlara yazılır. Tapu Sicili Tüzüğüne göre şerhler sütununa kişisel haklar ile tasarruf yetkisini kısıtlayan veya yasaklayan şerhler, beyanlar sütununa ise mevzuatın yazılmasını öngördüğü hususlar tarih ve yevmiye numarası belirtilerek yazılır. Türk Medeni Kanunu madde 1009’a göre şerh verilen haklar, o taşınmaz üzerinde sonradan kazanılan hakların sahiplerine karşı ileri sürülebilir. Taşınmazın konum ve sınır doğrulaması için ada parsel sorgulama ve mülk alım analizleri için yatırım amaçlı ev alırken dikkat edilecekler sayfalarımız incelenebilir.

TAKBİS Nedir? Tapu Sicilinin Elektronik Ortamda Tutulması

Tapu Sicili Tüzüğü TAKBİS kısaltmasını Tapu ve Kadastro Bilgi Sistemi olarak tanımlar. Tüzüğün 12. maddesine göre tapu kayıtları elektronik ortamda tutuluyorsa ana ve yardımcı siciller TAKBİS içinde saklanır ve yönetilir. TAKBİS’te saklanan ve güvenliği sağlanan taşınmaz bilgileri sicilde esas alınır. Sistemdeki kayıtlar, sicillerin elektronik ortamda tutulmaya başlandığı tarihten sonraki bilgileri gösterir.

Tüzük tapu sicilini, Devletin sorumluluğu altında, tescil ve açıklık ilkelerine göre taşınmazları ve üzerlerindeki hakların durumunu göstermek için tutulan sicil olarak tanımlar. Türk Medeni Kanunu’na göre tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devlet sorumludur. Devlet, zararın doğmasında kusuru olan görevlilere rücu eder.

Tüzüğün 13. maddesine göre Genel Müdürlüğün belirlediği, resmi şekle tabi olmayan belge ve kayıt örneği verilmesi gibi işlemler, elektronik ortamda başvuru yapılarak ve elektronik imza dahil kimlik doğrulama yöntemleri kullanılarak tamamlanabilir.

TAKBİS Verilerine Kimler Erişebilir?

Tüzüğün 14. maddesine göre mahkemeler, Cumhuriyet başsavcılıkları, icra ve iflas müdürlükleri ile kamu kurum ve kuruluşları, görevleriyle ilgili taşınmaz verilerine protokol düzenlenerek erişebilir ve bu verileri TAKBİS üzerinden alır. Taşınmaz malikleri ile taşınmaz üzerinde hak sahibi olanlar, düzenlenecek sözleşmenin şartları içinde verilere erişebilir. Tapu sicilinde kayıtlı bir taşınmazın tanımlayıcı bilgilerini ise herkes sözleşme şartları kapsamında sorgulayabilir.

TAKBİS üzerinden yapılan her sorgulama ve sorgulayanın bilgisi kayıt altına alınır; bu kayıtlar iki yıl saklanır. Tapu sicilinde haciz dahil her türlü kayıt sorgulaması isteminde Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasının ya da taşınmazın ada ve parsel numarasının belirtilmesi zorunludur. Bu bilgi verilmezse istem reddedilir.

Web Tapu ile Tapu Kaydını Görme ve Yetki Verme

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’nün sıkça sorulan sorular sayfasına göre tapu maliki Web Tapu sisteminde kendi taşınmazının bilgilerini görebilir. Gerekli ödemeleri elektronik ortamda yaparak resmi geçerliliği olan güncel tapu senedi, ipotek belgesi ve tapu kayıt örneği alabilir. Mirasçılık sıfatını kazanan kişiler de intikal işlemi henüz yapılmamış, miras bırakan adına kayıtlı taşınmazları görebilir.

Malik, taşınmazına ait bilgileri başka birinin incelemesi için Web Tapu üzerinden yetki verebilir. TKGM’ye göre malik emlakçılara tapu bilgisini görüntüleme ve tapu müdürlüğüne başvuru yapma yetkisi verebilir, verdiği yetkiyi de iptal edebilir.

Aynı sayfaya göre vatandaşlar Web Tapu ile bizzat gelmeden taşınmazlarında işlem yapılmamasına yönelik beyan tesis edebilir ya da tesis ettikleri beyanı kaldırabilir. TKGM bu beyanı sahtecilik girişimlerine karşı alınmış bir tedbir olarak açıklar.

Taşınmazdaki İşlemlerden Nasıl Haberdar Olunur?

TKGM’ye göre e-Devlet üzerinden Tapu Telefon Bilgileri Beyanı verilmişse, adınıza kayıtlı taşınmazlarda işlem yapıldığında beyan ettiğiniz telefon numarasına mesaj gönderilir. Türk Medeni Kanunu da tapu memurunu, ilgililerin bilgisi dışında yaptığı işlemleri onlara tebliğ etmekle yükümlü tutar. İlgililerin bu işlemlere itiraz süresi kendilerine yapılan tebliğ tarihinden başlar.

E-Devlet’te taşınmaz bilgilerini görebilmek için T.C. kimlik numaranızın sistemde kayıtlı olması gerekir. Kayıt eksikse e-Devlet sayfanızdaki “Beyanda Bulunun” bölümünden ilgili tapu müdürlüğüne beyanda bulunabilir ya da Web Tapu’dan başvuru yaparak kaydı düzelttirebilirsiniz.

Şerhler ve Beyanlar Sütununa Neler Yazılır?

Tapu Sicili Tüzüğüne göre kütüğün şerhler sütununa kişisel haklar, tasarruf yetkisini kısıtlayan ya da yasaklayan şerhler, geçici tescil şerhleri ve kanunlarda öngörülen diğer hususlar yazılır. Her şerh özel sütuna konusu, süresi, tarih ve yevmiye numarası ve varsa değeri gösterilerek yazılır. Şerhin terkini için bir sonraki satır boş bırakılır.

Şerhle yükümlü bir taşınmaz devredildiğinde şerhler sütunundaki eski malikin adı çizilir. Şerhin tarih ve yevmiye numarası değiştirilmez; yanına devir işleminin tarih ve yevmiye numarasıyla yeni malikin adı yazılır.

Kütüğün beyanlar sütununa mevzuatın yazılmasını öngördüğü hususlar tarih ve yevmiye numarasıyla yazılır. Türk Medeni Kanunu’na göre taşınmaz mülkiyetine ilişkin kamu hukuku kısıtlamalarının bu sütuna yazılması ve sütuna yazılabilecek diğer hususlar Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir.

Kısıtlayan ve Yasaklayan Şerhler İçin Aranan Belgeler

Tüzük, tasarruf yetkisini kısıtlayan şerhler ile tasarruf hakkını yasaklayan şerhler için aranacak belgeleri ayrı ayrı sayar. Kısıtlayan şerhlerde haciz ve ihtiyati haciz için yetkili merciin resmi yazısı, çekişmeli hakların korunmasına ilişkin hallerde mahkeme kararı aranır. Yasaklayan şerhlerde ihtiyati tedbir için mahkeme kararı ya da yazısı, kamu haczi, iflas veya konkordatoyla verilen sürenin şerhi için yetkili merciin resmi yazısı istenir.

Aile Konutu Şerhi ve Eşin Açık Rızası

Türk Medeni Kanunu’na göre eşlerden biri, diğer eşin açık rızası olmadıkça aile konutuyla ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez ve aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamaz. Rızayı sağlayamayan ya da haklı bir sebep olmadan kendisine rıza verilmeyen eş, hakimin müdahalesini isteyebilir.

TKGM’ye göre aile konutu şerhi için merkezi nüfus idaresi sisteminden veya nüfus müdürlüğünden alınan yerleşim yeri belgesi ile medeni hali gösteren nüfus kayıt örneği aranır. Eşler boşandıktan sonra aile birliği bozulduğu için boşanmadan sonra aile konutu şerhi konulamaz.

İpotekli Taşınmazın Satışı ve İpoteğin Kaldırılması

TKGM’nin cevabına göre ipotekli bir taşınmazın ipotek borcuyla birlikte başkasına devrine engel yoktur ve bunun için ipotek alacaklısının izni de gerekmez. Devirden sonra tapu müdürü Türk Medeni Kanunu’nun 1019. maddesi uyarınca durumu alacaklıya bildirir. TKGM’nin ifadesiyle alacaklı bir yıl içinde eski borçludan yeni bir teminat talep etmezse “borçlu yeni maliki kabul etmiş olacaktır”.

İpotek borcu ödendikten sonra ipoteğin terkini için ilgili bankaya başvurulur. Banka ipotek terkin evrakını elektronik ortamda tapu müdürlüğüne gönderdiğinde terkin işlemini tapu müdürlüğü yapar.

Tapu Müdürlüğünün Resen Yaptığı İşlemler

Tapu Sicili Tüzüğüne göre kanunlarda veya Tüzükte belirlenen istisnalar dışında, yazılı istem olmadıkça tapu sicili üzerinde işlem yapılamaz. Türk Medeni Kanunu’na göre tescil, tasarrufa konu taşınmazın malikinin yazılı beyanı üzerine yapılır. Edinen kişi kanun hükmüne, kesinleşmiş mahkeme kararına ya da buna eşdeğer bir belgeye dayanıyorsa bu beyana gerek yoktur.

Tüzük, resmi senet düzenlenmesini gerektirmeyen işlemlerde ayni hakların tescili için aranacak belgeleri de sayar. Cebri icra ya da ortaklığın giderilmesi yoluyla yapılan satışlarda ihalenin kesinleştiğini ve tescili belirten yetkili merciin yazısı, mahkeme kararına dayalı tescillerde kesinleşmiş mahkeme kararı aranır. İmar uygulamalarında ise kesinleşmiş imar parselasyon planları, dağıtım cetvelleri ve gerekli diğer belgeler istenir.

Tapu Kanunu’na göre noterde düzenlenen gayrimenkul satış vaadi sözleşmeleri ile arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri, taraflardan biri isterse tapu siciline şerh verilir. Şerhten itibaren beş yıl içinde satış yapılmaz ya da irtifak hakkı kurulup tapuya tescil edilmezse bu şerh tapu sicil müdürü veya tapu sicil görevlileri tarafından resen terkin edilir.

Bir ayni hak sona erdiği için tescil her türlü hukuki değerini kaybetmişse yüklü taşınmazın maliki terkini isteyebilir. Tapu memuru terkini yaparsa her ilgili, işlemin kendisine tebliğinden başlayarak otuz gün içinde terkine karşı dava açabilir. Tapu memuru resen hakime başvurarak ayni hakkın sona erdiğinin belirlenmesini isteyebilir ve hakimin kararına dayanarak terkini yapabilir.

Türk Medeni Kanunu’na göre tapu memuru basit yazı yanlışlıklarını Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelik uyarınca resen düzeltir. Tüzüğe göre kütükte, yevmiye defterinde ve yardımcı sicillerde belgelere aykırı basit yazım hatası tespit edilirse müdür nedenini düzeltmeler sicilinde açıklayarak düzeltmeyi resen yapar.

Bir tescili, değişikliği, terkini ya da düzeltmeyi yolsuz hale getiren hukuki veya teknik bir sebebi tapu müdürlüğü tespit ederse bu durum kütüğün beyanlar sütununda resen belirtilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Takyidat ne demek?
Takyidat, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tanımına göre mülkiyet hakkını sınırlandıran şerh, beyan, irtifak hakkı, gayrimenkul mükellefiyeti, vakıf belirtmesi ve rehinlerin ortak adıdır.

Takyidat belgesi nereden alınır?
Halk arasında takyidat belgesi olarak bilinen resmi tapu kaydı örneği, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’nün Web Tapu sistemi üzerinden ya da doğrudan tapu müdürlüklerinden temin edilir.

Tapu kaydı örneği için ücret ödenir mi?
Taşınmaz maliki ve kütükte kayıtlı hak sahipleri döner sermaye ücretinden muaftır; ancak yasal tapu harcı tahsil edilmektedir.

Başkasının tapu kaydını görebilir miyim?
Türk Medeni Kanunu’nun 1020. maddesi uyarınca ilgisini inanılır kılan herkes tapu kütüğündeki sayfanın ve belgelerin gösterilmesini veya örneğinin verilmesini talep edebilir.

Alım satım sürecinde aklınıza takılan bir konu olursa Startkey Zirve Gayrimenkul’e (0232) 202 22 35 numarasından ya da [email protected] adresinden ulaşabilirsiniz. Ofisimiz Balatçık Mah. 8914 Sk. No:68/B, Çiğli/İzmir adresinde.

Takyidat Türleri, Yasal Dayanaklar ve Sicil Hükümleri

Arsa payı karşılığı inşaat ve taşınmaz satış vaadi sözleşmelerinden doğan şahsi haklar tapu kütüğüne şerhedilebilir niteliktedir. Kira veya alım hakkı gibi kayıtlar tapu kütüğünde açıkça yer alarak üçüncü kişilere karşı ileri sürülür.

Türk Medeni Kanunu madde 1009’a göre arsa payı karşılığı inşaat, taşınmaz satış vaadi, kira, alım, önalım ve gerialım sözleşmelerinden doğan haklar tapu kütüğüne şerh edilebilir. Bu haklar şerh verilmekle o taşınmaz üzerinde sonradan kazanılan hakların sahiplerine karşı ileri sürülebilir.

Borçlunun taşınmaz malları üzerindeki tasarruf yetkisi yasal süreçlerle tahdide tabi tutulabilir. Borcun ödenmemesi durumunda konulan haciz, iflâs kararı veya konkordato ile verilen süre tapu siciline şerh edilir.

Tapu kütüğüne işlenen tasarruf yetkisi kısıtlamaları, şerh verilmekle taşınmaz üzerinde sonradan kazanılan hakların sahiplerine karşı ileri sürülebilir.

Geçici tescil şerhi ayni hak iddialarında hukuki himaye sağlar. İddia edilen bir ayni hakkın yasal koruma altına alınması gerekiyorsa tapu kütüğüne geçici tescil verilmesi talep edilebilir.

Taşınmaz malların teminat gösterilmesi gayrimenkul rehin hukuku çerçevesinde yürütülür. Medeni Kanun uyarınca taşınmaz rehni, ancak ipotek, ipotekli borç senedi veya irat senedi şeklinde kurulabilir. Bu rehin türleri alacaklının alacağını taşınmazın değeri üzerinden tahsil etmesini teminat altına alır.

Rehin hakkının hukuki geçerlilik kazanması resmi tescil şartına bağlı tutulmuştur. Türk Medeni Kanunu gereğince taşınmaz rehni tapu kütüğüne tescil ile kurulur. Tescil olmaksızın rehin hakkı ayni nitelik kazanamaz.

İpotek tesisi sadece mevcut borçlar için değil gelecekteki alacaklar için de uygulanabilir. Halen mevcut olan veya henüz doğmamış olmakla beraber doğması kesin veya olası bulunan herhangi bir alacak ipotekle koruma altına alınabilir.

Gayrimenkul hukukunun temel ilkelerinden biri sicilin aleniyetidir. Tapu sicili herkese açıktır ve ilgisini inanılır kılan herkes tapu kütüğündeki ilgili sayfanın ve belgelerin tapu memuru önünde kendisine gösterilmesini isteyebilir.

Tapu kütüğündeki tescile iyiniyetle dayanarak mülkiyet veya bir başka ayni hak kazanan üçüncü kişinin bu kazanımı kanunen korunur.

Bir ayni hak yolsuz olarak tescil edilmiş ise bunu bilen veya bilmesi gereken üçüncü kişi bu tescile dayanamaz. Mülk edinimlerinde takyidat ne demek hususunu araştıran kimseler yolsuz tescilleri bildikleri takdirde iyiniyet iddiasında bulunamazlar. Tapu kütüğündeki sakatlıkları bilerek mülk devralan şahıslar mülkiyet hakkını koruyamaz ve hak sahiplerinin açacağı tapu iptal ve tescil davalarıyla muhatap olurlar.

Tapu kütüğünde meydana gelen maddi veya hukuki hataların düzeltilmesi sıkı usullere bağlanmıştır. İlgililerin yazılı rızaları olmadıkça tapu memuru tapu sicilindeki yanlışlığı ancak mahkeme kararıyla düzeltebilir.

Bir tescilin terkin edilmesi veya değiştirilmesi ancak bu kaydın kendilerine hak sağladığı kimselerin yazılı beyanı üzerine yapılabilir.

İcra takibi neticesinde gayrimenkul üzerine haciz konulması mülk sahibinin tasarruf yetkisini kısıtlar. Taşınmazın haczi ile tasarruf hakkı tahdide uğrar ve haciz keyfiyeti ne miktar meblağ için yapıldığı ve alacaklının adı ile adresi icra dairesi tarafından tapu siciline resmi yazıyla bildirilir.

Hacze yeni alacaklılar iştirak eder veya haciz kalkarsa bu hususlar da icra dairesince tapu siciline haber verilir.

İcra ve İflas Kanunu madde 134’e göre icra dairesi tarafından taşınmaz kendisine ihale edilen alıcı o taşınmazın mülkiyetini iktisap etmiş olur.

Taşınmaz alıcıya ihale edilip bedeli alındıktan sonra alıcı namına tescil edilmesi için kanuni müddete riayet edilerek tapuya resmi müzekkere yazılır.

Kamu alacaklarının tahsilinde amme idaresi taşınmaz mallar üzerinde haciz uygulama yetkisine sahiptir. Her türlü gayrimenkul malların haczi sicillerine işlenmek üzere haciz keyfiyetinin tapuya resmi tebliğ edilmesi suretiyle yapılır.

Vergi ve kamu borçlarında amme alacağının takibi amme idaresince yürütülür. Borçlunun tahsil dairesince tespit edilen gayrimenkullerinden amme alacağına yetecek miktarı tahsil dairesince haczolunur.

Kentsel dönüşüme giren binalarda hak sahiplerinin mülkleri arsa payına dönüşürken haklar kaybolmaz. Bu taşınmazların sicilinde bulunan ayni ve şahsi haklar ile temlik hakkını kısıtlayan veya yasaklayan her türlü şerh hisseler üzerinde devam eder.

Yetkili idare riskli yapıların tespitini resen yapabileceği gibi süre vererek maliklerden veya kanuni temsilcilerinden de isteyebilir. Risk tespiti yapılan binalar tapu kütüğünün beyanlar hanesine işlenir.

İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri maliklerin muvafakatı aranmaksızın birleştirmeye belediyeler kanunen yetkilidir. Maliklerin rızası aranmadan yapılan bu birleştirmeler neticesinde imara uygun yeni müstakil parseller meydana getirilir.