Tahsis Ne Demek? Tapu Tahsis Belgesi Nedir?

• startkeyzirve
• 0Yorumlar
• 219Görüntülenme

Tahsis, Türk Dil Kurumu’na göre bir şeyi bir kimseye veya bir yere ayırmaktır. Gayrimenkul sektöründe sözcük en çok tapu tahsis belgesi ve belediyeler tarafından tahsis edilen taşınmazlarla gündeme gelir. Tapu tahsis belgesi 2981 sayılı Kanun hükümlerine dayanır; kamu idarelerince tahsis edilen taşınmazlar için ise Gecekondu Kanunu on yıllık devir ve tasarruf yasağı öngörmüştür.

Tahsis Ne Demek? Hukuki Anlamı

Kavram olarak tahsis, kamu mülkiyetindeki ya da özel mülkiyetteki bir varlığın belirli bir kişiye, amaca ya da kamu hizmetine özgülenmesini ifade eder. Türk mülkiyet hukukunda mülkiyetin tescili ile bir malın kullanımının tahsisi birbirine karıştırılmamalıdır; tahsis bir taşınmazın mülkiyet devrini kendiliğinden sağlamaz, belirli yasal şartlar çerçevesinde kullanım veya gelecekteki hak sahipliğini belirler.

Emlakta Tahsis Nerelerde Karşınıza Çıkar?

Taşınmaz mevzuatında tahsis teriminin kullanıldığı farklı yasal zeminler bulunmaktadır. Bu alanların kapsamı ve yasal dayanakları aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:

Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 2. maddesinin (d) bendinde arsa payı tanımlanırken sözcüğe yer verilmiştir. Kanuna göre arsa payı, arsanın bağımsız bölümlere tahsis edilen ortak mülkiyet payını ifade eder. Bu pay, bağımsız bölümün kat mülkiyeti kütüğündeki tescilinin temelini oluşturur.

Tapu Tahsis Belgesi Nedir?

Tapu tahsis belgesi, tam adı “İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 Sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun” olan ve 24/2/1984 tarihinde kabul edilen 2981 sayılı Kanun hükümlerine dayanılarak verilen bir belgedir.

3194 sayılı İmar Kanunu’nun Geçici 16. maddesinde (7181 sayılı Kanunla 2019’da eklenen hüküm uyarınca) bu belgenin uygulamadaki geçerliliğine atıf yapılmıştır. Kanuna göre yapı kayıt belgesine konu taşınmaz için 2981 sayılı Kanun hükümlerine göre tapu tahsis belgesi alınmış ve bu belgeye esas teşkil eden arsa bedelleri ödenmişse, bu madde kapsamında ayrıca satış bedeli alınmaz. Aynı maddede yapı kayıt belgesi alınan yapılar şayet Hazine taşınmazı üzerindeyse bu taşınmazların Bakanlığa tahsis edileceği belirtilmiştir. İmar barışı ve yapı kayıt belgesi ile ilgili süreçleri rehberimizden inceleyebilirsiniz.

Belediyece Tahsis Edilen Arsalarda 10 Yıl Kuralı

Kanun maddesine göre bu taşınmazlar 10 yıl süreyle rehin ve diğer ayni haklarla takyit edilemez, satış vaadi sözleşmesine konu olamaz, taksim ve satış yoluyla ortaklığın giderilmesi istenemez, haczedilemez ve işgal edilemez. Kanun maddesinde ölüm, emeklilik, görev nakli ve konut kredisi gibi durumlar istisnalar arasında sayılmıştır. Mülkiyet çeşitleri ve ortaklık kuralları için tapu çeşitleri, hisseli tapu ve kooperatif hisseli tapu yazılarımızdan bilgi alabilirsiniz.

Sık Karıştırılan Terimler: Tahsis ve Tescil

Emlak uygulamalarında tahsis ile tescil kavramları sıklıkla birbiri yerine kullanılır. Tescil, tapu kütüğüne mülkiyet ve ayni hakların kesin olarak yazılması ve tescil sahibine mutlak ayni hak kazandırmasıdır. Tahsis ise bir kamu taşınmazının kullanımının veya ilerideki mülkiyet hakkının kişiye ya da kuruma ayrılmasıdır. Benzer biçimde yapı kayıt belgesi imar mevzuatına aykırı yapının kullanım iznini belgelerken, tapu tahsis belgesi 2981 sayılı yasa çerçevesindeki hak sahipliğini gösterir.

Sıkça Sorulan Sorular

Tahsis ne demek?
Tahsis, Türk Dil Kurumu tanımına göre bir şeyi bir kimseye veya bir yere ayırma işlemidir.

Tapu tahsis belgesi hangi kanuna dayanır?
Tapu tahsis belgesi, 24/2/1984 tarihli 2981 sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler Hakkında Kanun hükümlerine dayanır.

Belediyenin tahsis ettiği arsa hemen satılabilir mi?
775 sayılı Gecekondu Kanunu’nun 34. maddesi gereğince belediyelerce tahsis olunan arsalar tahsis tarihinden itibaren 10 yıl içinde devredilemez; istisnalar kanun maddesinde sınırlı olarak sayılmıştır.

Yapı kayıt belgesi olan taşınmazda tapu tahsis belgesi ne işe yarar?
3194 sayılı İmar Kanunu Geçici 16. maddesine göre yapı kayıt belgesi alınan taşınmaz için önceden tapu tahsis belgesi alınmış ve bedeli ödenmişse ayrıca satış bedeli alınmaz.

Alım satım sürecinde aklınıza takılan bir konu olursa Startkey Zirve Gayrimenkul’e (0232) 202 22 35 numarasından ya da [email protected] adresinden ulaşabilirsiniz. Ofisimiz Balatçık Mah. 8914 Sk. No:68/B, Çiğli/İzmir adresinde.

Kamu Taşınmazları, İmar ve Kat Mülkiyetinde Tahsis Hükümleri

Belediyelerin gecekondu önleme ve ıslah bölgelerinde yürüttüğü uygulamalarda tahsis ne demek sorusu kamuya ayrılan alanların hukuki durumunu belirler. Gecekondu Kanunu gereğince yol, meydan, park, otopark, çocuk bahçesi ve yeşil saha gibi genel hizmetlere ayrılması gereken yerler hakkında ayrıca tahsis kararı alınmaz. İmar planlarının kesinleşmesiyle bu kamu alanları kendiliğinden kamusal nitelik kazanır ve belediye tasarrufuna geçer. Kamuya terk edilen sahalar imar kütüğünde tescil harici bırakılarak kamu yararına sürekli açık tutulur.

Belediyeler bu kanunda yazılı amaçlara tahsis edilmek üzere devraldıkları arazi ve arsaları bu amaçlar dışında hiçbir surette tasarruf edemezler.

Kanun gereğince önleme bölgelerindeki arsalar öncelikle gecekonduların ıslahı ve tasfiyesi sebepleriyle açıkta kalacaklara ve diğer konutsuz vatandaşlara verilir.

Kendisine arsa tahsis edileceklerin öncelik sırası ve kanunda sözü geçen diğer hususların esasları yönetmelikte açıkça belirtilir.

Şahıslara veya kamu kurum ve kuruluşlarına taşınmazların tahsis veya satışları valiliklerince tespit ve Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca onaylanan emsal bedel üzerinden yapılır. Tespit edilen bedel üzerinden yapılan ödemeler taksitlendirilerek ilgililerin mülk edinmesi kolaylaştırılır.

Arsaların ve binaların satış veya tahsisine dair esaslar Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca hazırlanacak yönetmelikle yürürlüğe konur. Bu kurallar hak sahiplerinin hak ve yükümlülüklerini, taksit ödeme vadelerini ve devir kısıtlamalarını içerir.

Kamu konutları tahsis esasına göre kanunda belirtilen gruplara ayrılır ve özel tahsisli konutlar yönetmelikte belirlenecek temsil özelliği olan makam ve rütbe sahiplerine tahsis edilen özel nitelikli konutlardır. Bu lojmanlar kamu görevinin temsili niteliğine uygun olarak tahsis edilir ve kamu hizmetine hizmet eder.

Devlet kurumlarında memur ve yöneticilerin barınma ihtiyacı yasal usullere göre düzenlenir. Görev tahsisli konutlar yönetmelikte belirlenecek makam ve rütbe sahiplerine görevlerinin önemi ve özelliği yetki ve sorumlulukları gereğince tahsis edilen konutlardır. Kamu çalışanları bu konutları atanmış oldukları resmi görev süresi boyunca kullanma hakkına sahip olurlar.

Konut tahsisinin yapılmasına ilişkin usul ve esaslar resmi yönetmelikte ayrıntılı biçimde düzenlenir.

Özel, görev ve hizmet tahsisli konutlarda tahsise esas olan görev veya hizmetin devamı süresince oturulabilir. Görevi sona eren veya başka bir idari birime tayin edilen personelin kanuni süre içinde lojmanı tahliye etmesi şarttır. Emeklilik veya görev değişikliği durumlarında tahliye süreleri kanunun emredici hükümlerine tabidir.

Sıra tahsisli konutlarda ise oturma süresi kanunen beş yıldır.

İmar planlarının hayata geçirilmesinde beş yıllık imar programları düzenlenir.

Beş yıllık imar programları sınırları içinde kalan alanlardaki kamu hizmet tesislerine tahsis edilmiş olan yerleri ilgili kamu kuruluşları bu program süresi içinde kamulaştırırlar.

Kullanma izni alındıktan sonra otopark yeri plana ve yönetmelik hükümlerine aykırı olarak başka maksatlara tahsis edilemez. Otoparkların dükkan veya depoya dönüştürülmesi imar mevzuatına aykırılık oluşturur.

İbadet yeri imar mevzuatına aykırı olarak başka maksatlara hiçbir surette tahsis edilemez.

İmar mevzuatında cemevi yerlerinin korunması kanun hükmüyle teminat altına alınmıştır. Cemevi yeri imar mevzuatına aykırı olarak başka maksatlara kesinlikle tahsis edilemez.

Kadastro tespitlerinde tahsis ne demek konusu kamu mallarının zamanaşımıyla kazanılamayacağı kuralıyla öne çıkar. Kamu hizmetine tahsis edilen yerler ile kanunları uyarınca Devlete kalan taşınmaz mallar tapuda kayıtlı olsun olmasın kazandırıcı zamanaşımı yolu ile iktisap edilemez. Kamunun tasarrufundaki bu alanlar özel mülkiyete konu olamaz ve zilyetlikle mülkiyeti kazanılamaz. Kamusal alanların mülkiyeti zamanaşımıyla zilyede geçmeyerek devletin hüküm ve tasarrufu altında kalır.

Tahsis ve devir tarihinden itibaren üç yıl içinde maksadına uygun olarak kullanılmadığı Başkanlıkça tespit edilen taşınmazlar bedelsiz olarak ve resen tapuda Hazine adına tescil edilir. Maksadına uygun kullanılmayan parseller Hazineye geri dönerek kamu kaynaklarının israf edilmesi önlenir.

Riskli yapıların tasfiyesinde hak sahiplerine barınma desteği sunulur. Yapıda ikamet etmek şartıyla sınırlı ayni hak sahiplerine geçici konut veya işyeri tahsisi ya da kira yardımı ve yapım için yardım yapılabilir. Bu sosyal destek kentsel yenileme sürecinde yaşamın güvenle devam etmesini sağlar.

Kanun kapsamındaki yapıları kullanmakta olan kişilere de geçici konut veya işyeri tahsisi ya da kira yardımı ve yapım için yardım yapılabilir.

İlgili kanun kapsamındaki taşınmazlar iskân hizmetlerinde kullanılmak üzere Çevre ve Şehircilik Bakanlığına resen tahsis edilmiş sayılır. Bu araziler üzerinde hak sahiplerine yönelik yerleşim planları uygulanır. Kanuni tahsis işlemi idari karara gerek kalmadan taşınmazın kullanım yetkisini bakanlığa devreder.

Tekrar orman olarak değerlendirilmesi Orman Genel Müdürlüğünce teklif edilen yerler Maliye Bakanlığınca bu Genel Müdürlüğe tahsis edilir.

Özel kanunları gereğince ilgili idarelere tahsisi gereken taşınmazlar Maliye Bakanlığınca tahsis edilir.

Kat mülkiyetinin tesisinde tahsis ne demek incelemesi bağımsız bölümlere özgülenen arsa payıyla karşılık bulur. Kat mülkiyeti bağımsız bölümlerden her birinin konum ve büyüklüklerine göre hesaplanan değerleri ile oranlı olarak projesinde tahsis edilen arsa payının tapuda açıkça gösterilmesi suretiyle kurulur.

Arsa paylarının hatalı veya adaletsiz belirlenmesi durumunda yasa yargı yolunu açmıştır. Arsa paylarının bağımsız bölümlerin payları ile oranlı olarak tahsis edilmediği hallerde her kat maliki veya kat irtifakı sahibi arsa paylarının yeniden düzenlenmesi için mahkemeye başvurabilir.

Bağımsız bölümlerden her birine tahsis edilen arsa payı o bölümlerin değerinde sonradan meydana gelen çoğalma veya azalma sebebiyle hiçbir şekilde değiştirilemez. Dairede yapılan lüks tadilatlar arsa payını artırmaz. Zamanla bağımsız bölümlerde meydana gelen değer değişimleri tahsisli pay oranlarını hiçbir surette etkilemez.

Ortak yararlanmaya tahsis edilen bağımsız bölümlerin malik hanesine bunlardan yararlanan bağımsız bölümlerin numaraları yazılmak suretiyle kat mülkiyeti kütüğüne tescil edilir.

İnşaatı tamamlamayan yapı kooperatifleri iş yeri ve konutları ortaklarına tahsis etmiş olsalar dahi tahsis edilen gayrimenkullerin tapusunun devrini yapamaz.

Tapu kütüğündeki tescile iyiniyetle dayanarak mülkiyet veya bir başka ayni hak kazanan üçüncü kişinin bu kazanımı kanunen korunur.