Mesire Alanı, Doğal SİT ve Tarım Arazilerinde İmar Durumu Rehberi

• startkeyzirve
• 0Yorumlar
• 115Görüntülenme

Mesire alanı, piknik alanı ve rekreasyon alanları Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği içinde düzenlenir. Yönetmelik piknik ve eğlence (rekreasyon) alanlarını; kentin açık ve yeşil alan ihtiyacı başta olmak üzere eğlence, dinlenme ve piknik ihtiyaçlarının karşılanabildiği, kent içinde ve çevresinde günübirlik kullanıma yönelik olarak imar planı ile belirlenmiş yerler diye tanımlar.

İmar Planında “Mesire Alanı” veya “Rekreasyon Alanı” Çıkan Arsaya Ne Yapılabilir?

Tabiat parkı, bölge parkı, mesire alanı, piknik alanı ve açık spor alanları gibi yerlerde mescit, bebek emzirme yeri ve kullanıcı sayısına göre umumi tuvalet için gerekli mekan ayrılır. Bu mekanların tamamlayıcısı olan abdest alma mekanları ile diğer gerekli mekanların, kolay ve erişilebilir bir yerde bu mekanlarla birlikte yer alması zorunludur.

Yeşil alanlar içindeki çocuk bahçeleri, çocukların oyun ve dinlenme ihtiyaçlarını karşılayan yerlerdir; bitki örtüsü ve oyun araç gereçleri ile toplamda 6 m2’yi geçmeyen büfe, süs havuzu, pergola ve genel tuvalet dışında başka tesis yapılamaz. Parklar ise kentte yaşayanların yeşil bitki örtüsü ile dinlenme ihtiyaçları için ayrılan ve 19 uncu maddedeki kullanımlara da yer verilebilen alanlardır.

Millet bahçeleri, halkı doğa ile buluşturan, rekreaktif gereksinimleri karşılayan ve afet anında kentin toplanma alanları olarak da kullanılabilecek büyük yeşil alanlardır. Bu alanların yer seçimi, alan büyüklüğü, fonksiyonları ve tasarımı Bakanlıkça hazırlanarak yürürlüğe konulacak Millet Bahçeleri Rehberinde belirlenir.

Çardak (kameriye), rekreasyon alanlarında, parklarda ve bina bahçelerinin azami % 5’inde güneşten ve yağmurdan korunmak ve gölge oluşturmak amacıyla ahşap ve benzeri hafif malzemeden yapılan, yanları açık, üstü kapalı yapıdır.

Rekreasyon ve piknik alanlarında yapılaşma şartları

Piknik ve eğlence (rekreasyon) alanlarında encümen kararıyla yapılabilecek tesislerde bodrum katlar dahil yapı inşaat alanı toplamda %5’i aşamaz. Her biri için muvakkat yapı ölçülerini aşmayan çok amaçlı salon, mescit, lokanta, kahvehane, çay bahçesi ve büfe bu kapsamda yer alabilir.

Aynı alanlarda açık otopark ile tabii veya tesviye edilmiş toprak zemin altında kalmak üzere kapalı otopark yapılabilir. Kapalı otopark için ağaçlandırma amacıyla TSE standartlarında öngörülen yeterli derinlikte toprak örtüsünün sağlanması ve Otopark Yönetmeliği ekindeki en az otopark miktarları tablosu dikkate alınarak belirlenecek miktarın aşılmaması şarttır.

Toplam kullanım alanı rekreasyon alanının %5’ini geçmemek üzere güreş, tenis, yüzme, mini golf, otokros, gokart ve benzeri spor alanları ve çocuk oyun parkları yer alabilir. Tuvalet, çeşme, pergola, kameriye, mangal, piknik masası ile alanın işlevini bozmayacak şekilde beton veya betonarme temel içermeyen spor aletleri ve Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara uygun yürüyüş ve koşu parkuru da kurulabilir.

Kültür ve tabiat varlıkları ile sit alanı tanımı

Kültür varlıkları; tarih öncesi ve tarihi devirlere ait bilim, kültür, din ve güzel sanatlarla ilgili bulunan veya tarih öncesi ya da tarihi devirlerde sosyal yaşama konu olmuş bilimsel ve kültürel açıdan özgün değer taşıyan yer üstünde, yer altında veya su altındaki bütün taşınır ve taşınmaz varlıklardır. Tabiat varlıkları ise jeolojik devirlerle, tarih öncesi ve tarihi devirlere ait olup ender bulunmaları veya özellikleri ve güzellikleri bakımından korunması gerekli değerlerdir.

Sit; tarih öncesinden günümüze kadar gelen çeşitli medeniyetlerin ürünü olup yaşadıkları devirlerin sosyal, ekonomik, mimari ve benzeri özelliklerini yansıtan kent ve kent kalıntıları, kültür varlıklarının yoğun bulunduğu sosyal yaşama konu olmuş veya önemli tarihi hadiselerin cereyan ettiği yerler ve tespiti yapılmış tabiat özellikleri ile korunması gerekli alanlardır. Korunması gerekli tabiat varlıkları, 19 uncu yüzyıl sonuna kadar yapılmış taşınmazlar, Kültür ve Turizm Bakanlığınca korunmalarında gerek görülen taşınmazlar ve sit alanı içindeki taşınmaz kültür varlıkları korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları arasındadır.

Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının ve doğal sit alanlarının tespiti, Kültür ve Turizm Bakanlığının koordinatörlüğünde ilgili ve faaliyetleri etkilenen kurum ve kuruluşların görüşü alınarak yapılır. Tespitlerde tarih, sanat, bölge ve diğer özellikler dikkate alınır ve yapılan tespitler koruma bölge kurulu kararı ile tescil olunur.

Taşınır tabiat varlıkları hariç tabiat varlıkları, doğal sit alanları ve bunlara ilişkin koruma alanları ile ilgili iş, işlem ve kararlar bakımından görevli ve yetkili bakanlık Çevre ve Şehircilik Bakanlığıdır.

Sit alanlarında inşai müdahale yasağı ve koruma amaçlı imar planı

Koruma Yüksek Kurulunun ilke kararları çerçevesinde koruma bölge kurullarınca alınan kararlara aykırı olarak, korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları, koruma alanları ve sit alanlarında inşai ve fiziki müdahalede bulunulamaz, bunlar yeniden kullanıma açılamaz veya kullanımları değiştirilemez. Esaslı onarım, inşaat, tesisat, sondaj, kısmen veya tamamen yıkma, yakma, kazı veya benzeri işler inşai ve fiziki müdahale sayılır.

Bir alanın koruma bölge kurulunca sit olarak ilanı, bu alanda her ölçekteki imar planları uygulamasını durdurur. Sit alanının etkileşim-geçiş sahası varsa 1/25.000 ölçekli plan kararları ve notları alanın sit statüsü dikkate alınarak yeniden gözden geçirilir ve ilgili idarelerce onaylanır.

Koruma amaçlı imar planı yapılıncaya kadar, koruma bölge kurulu tarafından üç ay içinde geçiş dönemi koruma esasları ve kullanma şartları belirlenir. Belediyeler, valilikler ve ilgili kurumlar söz konusu alanda üç yıl içinde koruma amaçlı imar durumu ve planını hazırlatıp incelenmek ve sonuçlandırılmak üzere koruma bölge kuruluna vermek zorundadır; zorunlu nedenlerle plan yapılamazsa bu süre kurulca gerekçeli olarak uzatılabilir.

Korunması gerekli taşınmaz kültür varlıklarının gruplandırılması, maliklerinin müracaat tarihinden itibaren üç ay içinde koruma bölge kurulunca yapılır ve gruplandırılan taşınmaz kültür varlıkları tapu kütüğünün beyanlar hanesi bölümüne kaydedilir. Gruplandırma yapılmadıkça onarım ve yapı esasları belirlenemez.

Kısmen veya tamamen gerçek ve tüzel kişilerin mülkiyetine geçmiş olan korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile korunma alanları, Kültür ve Turizm Bakanlığınca hazırlanacak programlara uygun olarak kamulaştırılır. Kamu kurum ve kuruluşları, belediyeler, il özel idareleri ve mahalli idare birlikleri tescilli taşınmaz kültür varlıklarını, koruma bölge kurullarının belirlediği fonksiyonda kullanılmak kaydıyla kamulaştırabilirler.

Tarım arazisi sınıfları, dikili arazi ve zeytinliklerde ifraz sınırı

Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu tarım arazisini; toprak, topografya ve iklimsel özellikleri tarımsal üretim için uygun olup halihazırda tarımsal üretim yapılan, yapılmaya uygun olan veya imar, ihya ve ıslah edilerek tarımsal üretime uygun hale dönüştürülebilen araziler olarak tanımlar. Mutlak tarım arazisi ise bitkisel üretimde toprağın fiziksel, kimyasal ve biyolojik özelliklerinin kombinasyonu yöre ortalamasında ürün alınabilmesi için sınırlayıcı olmayan ve topografik sınırlamaları yok veya çok az olan arazilerdir.

Dikili tarım arazisi, mutlak ve özel ürün arazileri dışında kalan ve üzerinde yöre ekolojisine uygun çok yıllık ağaç, ağaççık ve çalı formundaki bitkilerin tarımı yapılan ülkesel, bölgesel veya yerel önemi bulunan arazileri ifade eder. Marjinal tarım arazisi ise bu sınıflar dışında kalan, toprak ve topografik sınırlamalar nedeniyle üzerinde sadece geleneksel toprak işlemeli tarımın yapıldığı arazilerdir.

Asgari tarımsal arazi büyüklüğü; mutlak tarım arazileri, marjinal tarım arazileri ve özel ürün arazilerinde 2 hektar, dikili tarım arazilerinde 0,5 hektar, örtü altı tarımı yapılan arazilerde 0,3 hektardan küçük belirlenemez. Tarım arazileri Bakanlıkça belirlenen büyüklüklerin altında ifraz işlemi yapılarak bölünemez, hisselendirilemez ve Hazine taşınmazlarının satış işlemleri hariç olmak üzere pay ve paydaş adedi artırılamaz.

Tarım dışı kullanım izni verilen alanlar veya çay, fındık, zeytin gibi özel iklim ve toprak ihtiyaçları olan bitkilerin yetiştiği alanlarda arazi özellikleri nedeniyle belirlenen asgari tarımsal arazi büyüklüğünden daha küçük parsellerin oluşması gerekli olduğu takdirde, Bakanlığın uygun görüşü ile daha küçük parseller oluşturulabilir.

Tarım arazilerinin amaç dışı kullanımı ve idari yaptırımlar

Mutlak tarım arazileri, özel ürün arazileri, dikili tarım arazileri ile sulu tarım arazileri tarımsal üretim amacı dışında kullanılamaz; ancak alternatif alan bulunmaması ve Kurulun uygun görmesi şartıyla savunmaya yönelik stratejik ihtiyaçlar, doğal afet sonrası geçici yerleşim yeri ihtiyacı, petrol ve doğal gaz arama ve işletme faaliyetleri, kamu yararı kararı alınmış madencilik faaliyetleri ve bakanlıklarca kamu yararı kararı alınmış plan ve yatırımlar için izin verilebilir.

Mutlak, özel ürün, dikili ve sulu tarım arazileri dışında kalan tarım arazileri, toprak koruma projelerine uyulması kaydı ile valilikler tarafından tarım dışı kullanımlara tahsis edilebilir. Tarımsal amaçlı yapılar için ise projesine uyulması şartıyla ihtiyaç duyulan miktarda her sınıf ve özellikteki tarım arazisi valilik izni ile kullanılır.

Tarımsal amaçlı arazi kullanım plan ve projelerine aykırı hareket edilmesi halinde valilikçe resen tespit yaptırılarak sorumlulara, bin Türk Lirasından az olmamak kaydıyla bozulan arazinin her metrekaresi için iki bin beş yüz Türk Lirası idari para cezası uygulanır ve projeye uygunluk için azami iki ay süre verilir. Büyük ova koruma alanlarında bu cezalar iki katı uygulanır; süre sonunda aykırılık devam ederse faaliyet durdurulur, ceza üç katı uygulanır ve izinsiz bütün yapılar bir ay içinde belediyeler veya il özel idarelerince yıkılır.

Kaynaklar: Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu, Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu